Next
Küresel ısınmanın deniz seviyesinde tetiklediği ivmeli yükseliş, alçak rakımlı ada ülkeleri için çevresel bir kriz olmanın ötesine geçerek devletlerin varoluşsal bir survival krizine dönüştü. Pasifik ve Hint Okyanusu’nda yer alan 5 ada devleti, nüfuslarını ve devlet yapılarını koruma amacıyla resmi tahliye ve yerleşim stratejilerini eş zamanlı olarak hayata geçiriyor.
Tuvalu: "Falepili Anlaşması" İle Avustralya’ya Kademe Kademe Göç
Ortalama yüksekliği deniz seviyesinden yaklaşık iki metre olan Tuvalu, iklim krizine bağlı toplu tahliye adımı atan ilk devlet oldu. Tuvalu hükümeti, nüfusun geleceğini güvence altına almak adına Avustralya ile resmi Falepili Anlaşması’nı imzaladı.
Anlaşma hükümleri doğrultusunda Tuvalu vatandaşlarına Avustralya’da daimi ikamet ve çalışma hakkı tanındı. Bu resmi mekanizma, yaşam alanlarının sular altında kalması veya yaşanamaz hale gelmesi durumunda halkın Avustralya’ya kademeli olarak taşınmasını yasal güvenceye kavuşturuyor.
Kiribati Fiji’den Toprak Satın Aldı, Marshall Adaları ABD Route'unu Aktif Etti
33 mercan adasından oluşan Kiribati’de kıyı erozyonunun yanı sıra tatlı su kaynaklarının deniz suyuyla tuzlanması tarım ve yaşam imkanlarını sınırlandırıyor. Kiribati yönetimi, gelecekteki olası kitlesel tahliyeler ve gıda güvenliği ihtiyacı doğrultusunda komşu ülke Fiji sınırları içerisinde bulunan Vanua Levu Adası’ndan yaklaşık 20 kilometrekarelik arazi satın alarak uluslararası arazi edinim stratejisini başlattı.
Benzer şekilde ortalama rakımı iki metrenin altında seyreden Marshall Adaları ise Amerika Birleşik Devletleri ile yürürlükte olan Serbest İttifak Anlaşması (COFA) kapsamındaki vizesiz ikamet hakkını devreye soktu. Kıyı şeritlerindeki tahribatın artması üzerine vatandaşların zaman içinde ABD topraklarına yerleşmesinin önündeki bürokratik engeller kaldırıldı.
Maldivler'den Yapay Ada Mühendisliği ve Ulusal Toprak Fonu
Dünyanın en düşük ortalama rakımına sahip ülkesi konumundaki Maldivler, çözümü mühendislik projelerinde arıyor. Ülke yönetimi, halkı deniz seviyesinin üzerinde güvenli alanlarda toplamak amacıyla Hulhumale başta olmak üzere yapay adalar inşa ediyor.
Bunun yanı sıra Maldivler Hükümeti, uzun vadede başka bir ülkeden toprak satın alma ihtimaline karşı ulusal bir fon kurarak finansal kaynak biriktirme sürecini sürdürüyor.
Vanuatu İç Bölgelere Taşınma Programı Başlattı
Pasifik ülkesi Vanuatu ise çözümü ulusal sınırları içerisinde uyguluyor. Deniz seviyesindeki yükselmenin yanında şiddetlenen tayfunların kıyı yerleşimlerini tehdit etmesi nedeniyle, köylerin ada içlerindeki yüksek noktalara taşınmasını içeren kapsamlı bir iç tahliye ve yerleşim programı yürütülüyor.
Uzmanlar; yaşanan sürecin yalnızca bölgesel bir yerleşim sorunu olmadığını, uluslararası hukuk, iklim mülteciliği ve devletlerin toprak unsuru olmaksızın egemenliklerini nasıl sürdüreceği başlıklarında küresel bir dönüm noktası teşkil ettiğini vurguluyor.
