Next
Demokratlar, Amerikan siyasetinde uzun yıllar boyunca konuşulacak tarihi bir seçim gecesinde Cumhuriyetçilerin geleneksel oy depolarını adeta paramparça etti. Onlarca yıldır —Kansas örneğinde olduğu gibi neredeyse bir asırdır— Cumhuriyetçi çizgide kalan eyaletlerde elde edilen Senato sandalyeleriyle birlikte ülke haritası Demokrat Maviye boyandı.
Ocak 2025'te Cumhuriyetçilerin tam Kongre kontrolüyle Beyaz Saray'a dönen Donald Trump, görev süresinin ikinci yılında ağır bir siyasi tabloyla karşı karşıya kaldı. Temsilciler Meclisi'ni ve Senato'yu geri kazanan Demokratlar, artık Trump yönetiminin politikalarını sekteye uğratabilecek, yönetim hakkında kapsamlı soruşturmalar açabilecek ve hatta olası bir azil sürecini (impeachment) yeniden gündeme getirebilecek yasal güce sahip.
Teksas ve Kansas’ta tarihi sürprizler
Senato yarışında Demokratlar en az altı kritik koltuğu kendi taraflarına çekerek rahat bir çoğunluk sağladı:
· Kansas: Adam Hamilton, Büyük Buhran döneminden (1932) bu yana eyaletten Senato'ya seçilen ilk Demokrat oldu.
· Teksas: James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı mağlup ederek Demokratların eyalet genelindeki 38 yıllık mağlubiyet serisini bitirdi.
· Teksas Valiliği: Demokrat Gina Hinojosa, seçimin favorisi görülen Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott'ı koltuğundan ederek tarihi bir sürprize imza attı.
· Güney Carolina: Annie Andrews, hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham'in yerine atanan Darline Graham'i mağlup etti.
· Maine & Iowa & Ohio: 5 dönemdir görev yapan kıdemli Cumhuriyetçi Susan Collins seçimi Demokrat Troy Jackson'a kaybederken, Iowa'da Paralimpik sporcu Josh Turek ve Ohio'da Sherrod Brown zafer ilan etti.
· Michigan: Demokrat Abdul El-Sayed, Mike Rogers'ı geçerek ABD Senatosu'na seçilen ilk Müslüman senatör unvanıyla tarihe geçti.
Demokratlar ayrıca Iowa, Ohio ve Georgia valiliklerini de kazandı. Georgia'da seçimi kazanan Keisha Lance Bottoms, eyaletin ilk siyah kadın valisi oldu.
Temsilciler Meclisi'nde ezici üstünlük
2022'den bu yana ilk kez Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanan Demokratların, yapılan son tahminlere göre 245 sandalyeye ulaşması, Cumhuriyetçilerin ise 166 sandalyede kalması bekleniyor.
Seçim sonuçlarında öne çıkan temel dinamikler:
· Seçmen Sınırı (Gerrymandering) Fiyaskosu: Cumhuriyetçilerin Teksas'ta kendi lehlerine çizdiği sınır düzenlemeleri ters tepti; parti lehte 5 yeni sandalye beklerken mevcut sandalyelerinden birini kaybetti.
· Seçmen Gruplarının Dönüşü: Güney eyaletlerindeki siyah seçmenler sandığa rekor katılım sağlarken, 2024'te Trump'a destek veren Hispanik seçmenler yeniden Demokrat bloğa kaydı. Teksas-Meksika sınır hattındaki nüfusunun çoğunluğu Hispanik olan üç bölgenin tamamını Demokratlar kazandı.
Muhafazakarlar için teselli ise Florida genelinde yaşandı; Cumhuriyetçi Ashley Moody görevini korurken, Florida’nın ilk siyah valisi Byron Donalds da yerini muhafaza etti.
Trump'tan sinyaller: uzlaşı mı, veto mu?
Seçim sonuçlarının ardından CBS'e konuşan Başkan Donald Trump, Kongre'deki Demokratlarla uzlaşmaya açık olduğu mesajını verdi ve görevdeki son iki yılını sürekli veto kullanarak geçirmek istemediğini belirtti. Ancak kısa bir süre sonra kendi sosyal medya platformu Truth Social'da üzerinde "VETO" yazan kırmızı bir şapkanın fotoğrafını paylaşması, Washington'da sert bir yasama savaşının habercisi olarak yorumlandı.
Trump ayrıca kendi isminin oy pusulasında yer almadığını, yer alması halinde sonucun farklı olacağını savundu. Oysa kampanya süresince Cumhuriyetçi adaylara bizzat destek vermiş ve seçmenleri kendisine oy veriyormuş gibi sandığa çağırmıştı.
3 ocak düğümü: İran ve Orta Doğu siyasetini ne bekliyor?
Ara seçimlerin etkisi sadece ABD iç siyasetiyle sınırlı kalmayacak. Yeni Kongre üyelerinin yemin ederek göreve başlayacağı 3 Ocak tarihi, Washington, Tel Aviv ve Tahran hattında kritik bir milat olarak görülüyor.
Trump yönetimi altındaki ticaret, göç politikaları ve kamuoyunun önemli bir kesiminin karşı çıktığı İran askeri müdahalesi, sandıktaki tepkinin en büyük nedenleri arasında gösterildi. Nitekim Trump da Wall Street Journal'a yaptığı açıklamada, İran savaşının yarattığı ekonomik yük ve yükselen petrol fiyatlarının Cumhuriyetçilerin kayıplarında doğrudan etkili olduğunu kabul etti.
3 Ocak itibarıyla Kongre'de kontrolü ele alacak olan Demokratların:
1. İran'a yönelik askeri harcamaları ve operasyon yetkilerini denetim altına alması,
2. Yönetimin Orta Doğu politikasında şeffaflık ve tahkikat talep etmesi,
3. Bölgedeki askeri angajmanları kısıtlayıcı yasama adımları atması bekleniyor.
Seçmenlerin sandıkta verdiği bu sert mesaj, Beyaz Saray'ın önümüzdeki iki yılda dış politikada hareket alanını ciddi şekilde daraltacak.
