Next
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın Mekke'de imzaladığı ortak savunma anlaşması dünya basınında gündem oldu. İşte anlaşmanın detayları ve yankıları.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşması dünya basınında geniş yankı uyandırdı. İngiliz ve ABD basını anlaşmayı “NATO tarzı savunma paktı” ve “Müslüman NATO’su” ifadeleriyle değerlendirirken, Yunan basını gelişmeyi Atina açısından “utanç” olarak yorumladı. İsrail medyası ise anlaşmanın ABD’nin bölgedeki etkisi ve İsrail-Suudi Arabistan normalleşmesine olası etkilerine dikkat çekti.
Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan Savunma Anlaşması Dünya Gündeminde: “Müslüman NATO’su”
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Mekke’de imzalanan ortak savunma anlaşması, dünya basınında geniş yankı buldu. Uluslararası medya kuruluşları anlaşmayı “NATO tarzı savunma paktı” ve “Müslüman NATO’su” ifadeleriyle duyururken, Yunan basını gelişmeyi Atina açısından “utanç” olarak değerlendirdi. İsrail medyasında ise anlaşmanın ABD’nin bölgedeki rolü ve İsrail-Suudi Arabistan normalleşme sürecine olası etkileri öne çıktı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından Mekke’de imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, uluslararası kamuoyunun dikkatini çekti.
Üç ülke arasında imzalanan anlaşma, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının diğer ülkelere de yapılmış kabul edilmesini öngören kolektif savunma anlayışıyla öne çıktı.
İngiliz basını: “NATO tarzı savunma paktı”
İngiltere'nin önde gelen gazetelerinden The Guardian, anlaşmayı “Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye, Yemen’deki Husi saldırıları sürerken NATO tarzı savunma paktı imzaladı” başlığıyla duyurdu.
Haberde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın İslam dünyasının en etkili ülkeleri arasında bulunduğuna dikkat çekilirken, anlaşmanın üç ülkeyi NATO benzeri bir savunma mekanizması altında buluşturduğu değerlendirmesi yapıldı.
İngiliz yayın kuruluşu Channel 4 ise anlaşmayı doğrudan “Müslüman NATO’su” şeklinde nitelendirdi.
Anlaşmanın başkentlerden birinde değil, İslam dünyası açısından büyük öneme sahip Mekke’de imzalanması da haberde özellikle vurgulandı.
Alman basını: “Mekke Anlaşması tarihi önemde”
Alman Deutsche Welle (DW), anlaşmayı “Mekke Anlaşması tarihi önemde” başlığıyla gündeme taşıdı.
DW'nin haberinde, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğinin kapsamının genişletilmesinin hedeflendiğine dikkat çekildi.
CNN: NATO benzeri kolektif savunma modeli
ABD merkezli CNN ise Suudi Arabistan'ın askeri açıdan güçlü Türkiye ve Pakistan ile NATO benzeri bir savunma anlaşmasına imza attığını belirtti.
Haberde, üç ülkenin uzun süredir devam eden güvenlik ilişkilerini daha kapsamlı bir kolektif savunma ittifakına dönüştürdüğü değerlendirmesi yapıldı.
Türkiye'nin NATO'nun ABD'den sonraki en büyük ordularından birine sahip olduğu, Pakistan'ın ise nükleer silahlara sahip olduğu hatırlatıldı.
Ayrıca anlaşmanın ilerleyen dönemde başka ülkelerin katılımına açık olabileceği yönündeki değerlendirmelere de yer verildi.
Yunan basını: “Atina’da utanç”
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma anlaşmasına Yunanistan basını da geniş yer verdi.
Kathimerini gazetesinde yayımlanan değerlendirmede, Atina'nın son yıllarda Suudi Arabistan ile geliştirmeye çalıştığı stratejik ilişkilerin sonuç vermediği savunuldu.
“Mekke Anlaşması, yeni dengeler ve Atina’da utanç oluşturuyor” başlıklı değerlendirmede, Yunanistan'ın Suudi Arabistan'ın güvenliğine katkı sağlamak amacıyla Patriot hava savunma sistemleri konuşlandırmasına rağmen Riyad'ın Türkiye ve Pakistan ile daha kapsamlı bir savunma ortaklığı kurmayı tercih ettiği belirtildi.
Yunan yayın portalı TVXS ise gelişmeyi “Miçotakis hükümetinin Suudi Arabistan politikasının başarısızlığı” olarak yorumladı.
Yunan basınındaki değerlendirmelerde ayrıca anlaşmanın Türkiye'nin Körfez bölgesindeki askeri ve siyasi etkisini artırabileceği, Türk savunma sanayisinin bölgedeki ihracat potansiyelini güçlendirebileceği yorumları yapıldı.
İsrail basını anlaşmanın ABD'ye etkisine odaklandı
İsrail medyasında ise Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın özellikle ABD'nin Orta Doğu'daki rolü ve İsrail-Suudi Arabistan normalleşme sürecine etkileri üzerinden değerlendirildiği görüldü.
Times of Israel, anlaşmanın NATO üyesi Türkiye, nükleer güç Pakistan ve İslam dünyasının en önemli merkezlerinden biri olan Suudi Arabistan'ı aynı savunma yapısı içerisinde buluşturduğuna dikkat çekti.
Gazetede yayımlanan yorumlarda, anlaşmanın Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın ABD ve NATO ile mevcut ilişkilerini tamamen sona erdirdiği anlamına gelmediği belirtildi.
Bunun yerine üç ülkenin, güvenlik politikalarında alternatif seçenekler oluşturmak istediği değerlendirmesi yapıldı.
“Suudi Arabistan güvenlik ortaklıklarını çeşitlendiriyor”
İsrail merkezli i24 kanalında yayımlanan haberde, anlaşmanın taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yönelik kabul edilmesi özellikle öne çıkarıldı.
Haberde, Suudi Arabistan'ın son dönemde güvenlik ortaklıklarını çeşitlendirme arayışında olduğuna dikkat çekildi.
İsrail basınında ayrıca anlaşmanın, ABD'nin Suudi Arabistan'a yönelik güvenlik garantilerinin geleceği konusunda Riyad'da bazı soru işaretlerinin bulunduğuna işaret edebileceği yorumları yapıldı.
Ynet tarafından yayımlanan değerlendirmede ise Suudi Arabistan'ın ABD'nin olası krizlerde ülkenin yanında ne ölçüde duracağı konusunda endişeler taşımasının yeni savunma ortaklıklarının oluşmasında etkili olabileceği ileri sürüldü.
İsrail-Suudi Arabistan normalleşmesi etkilenebilir mi?
Mekke'de imzalanan anlaşmanın, İsrail ile Suudi Arabistan arasında gündeme gelen normalleşme sürecine etkisi de uluslararası basının önemli gündem maddelerinden biri oldu.
Bazı İsrail merkezli yayın organları, Riyad'ın Türkiye ve Pakistan ile daha güçlü bir savunma mekanizması oluşturmasının Suudi Arabistan'ın Washington ve Tel Aviv karşısındaki pazarlık gücünü artırabileceğini değerlendirdi.
Öte yandan yorumlarda, anlaşmanın İsrail-Suudi Arabistan normalleşme ihtimalinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediği de vurgulandı.
Jerusalem Post ise İsrailli emekli Tuğgeneral ve eski Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Yaakov Nagel'in değerlendirmesine yer verdi. Nagel, anlaşmanın Suudi Arabistan açısından ABD yönetimi üzerinde baskı oluşturabilecek diplomatik bir hamle olarak değerlendirilebileceğini savundu.
Mekke Anlaşması bölgesel dengeleri değiştirebilir
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşması, yalnızca üç ülke arasındaki askeri iş birliğini değil, Orta Doğu ve Güney Asya'daki güç dengelerini de gündeme taşıdı.
Türkiye'nin NATO üyesi ve güçlü bir savunma sanayisine sahip olması, Pakistan'ın nükleer kapasitesi ve Suudi Arabistan'ın ekonomik-finansal gücü, üçlü iş birliğinin stratejik önemini artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Uluslararası basında yer alan değerlendirmelere göre, Mekke'de imzalanan anlaşmanın kapsamının ilerleyen dönemde genişlemesi halinde bölgedeki güvenlik mimarisinin önemli ölçüde değişebileceği yorumları yapılıyor.
