Next
Çiğ domatese kıyasla pişmiş domatesteki yüksek likopen emilimi, beyin ağlarını güçlendirerek hafıza ve dikkati destekliyor.
İspanya’daki Barselona Üniversitesinde görev yapan beslenme uzmanı Ricardo Lopez-Solis liderliğindeki araştırmacılar, domatesin ana bileşenlerinden biri olan güçlü antioksidan likopenin insan beyni üzerindeki doğrudan etkilerini inceledi. Antioxidants dergisinde yayımlanan bu yenilikçi klinik araştırma, düzenli salça tüketiminin zihinsel performans ve nöral bağlantılar üzerinde somut değişimler yarattığını kanıtladı.
Salça tüketimi dikkat ve çağrışımsal belleği güçlendiriyor
42 orta yaşlı yetişkinin katılımıyla gerçekleştirilen çalışmada, katılımcılar üç ay boyunca her gün 35 gram salça tüketti. Belirlenen sürenin sonunda yapılan kapsamlı zihinsel testlerde, katılımcıların seçici dikkat seviyelerinde artış ve çağrışımsal belleklerinde belirgin bir iyileşme tespit edildi.
Araştırma kapsamında 14 kişilik özel bir gruba uygulanan ileri düzey beyin taramaları (fMRG), kandaki likopen artışının büyük ölçekli beyin ağlarındaki bağlantı yapısını doğrudan yeniden düzenlediğini gösterdi.
Kan Tahlillerinde BDNF Proteini ve Likopen Artışı Saptandı
Çapraz geçişli (cross-over) tasarım ilkelerine uygun yürütülen araştırmada katılımcılar; günlük salça tüketimi içeren bir periyot ile likopen bakımından fakir bir beslenme programını birer aylık "temizlenme" süreciyle ayırarak uyguladı.
Beslenme müdahalelerinin ardından alınan kan örnekleri incelendiğinde:
Salça tüketilen dönemde kanda likopen konsantrasyonunun belirgin şekilde yükseldiği,
Beyin gelişimini, nöron sağlığını ve plastikliğini destekleyen BDNF proteininde artış eğilimi yaşandığı belirlendi.
Ayrıca beyin taramaları, salça tüketiminin ardından beynin ön-duvarsal (frontoparietal) ve işitsel ağlarındaki dinlenme hali bağlantılarında olumlu düzenlenmeler sağladığını ortaya koydu. Bilim insanları, bu nöral değişimlerin beyindeki gereksiz ağ içi etkileşimleri seyrelterek sinirsel verimliliği ve uyum yeteneğini artırdığını vurguladı.
Neden çiğ domates değil de salça?
Uzmanlar, pişirme işleminin domatesin hücresel duvarlarını kırarak içerisindeki likopenin biyoyararlanımını (vücut tarafından emilimini) katlarca artırdığına dikkat çekiyor. Pişirilerek elde edilen salça ve domates sosları, çiğ domatese kıyasla vücuda çok daha yüksek oranda kullanılabilir likopen sunuyor. Bu durum, salçanın nöroinflamasyonu (sinir iltihaplanmasını) azaltma potansiyelini de maksimuma çıkarıyor.
Araştırma ekibi, elde edilen ilk verilerin son derece umut verici olduğunu ancak salçaya bağlı bu olumlu beyin değişimlerinin uzun vadeli kalıcılığını doğrulamak adına daha geniş katılımlı klinik testlere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Kaynak: TRT Haber
