Next
İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, kentteki şeker pancarı üreticilerinin Doğuş Afyon Şeker Fabrikası ile yaşadığını belirttiği sorunları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Açıklanan ton başına 3 bin 720 TL’lik pancar fiyatının, polar oranı ve kota tamamlama priminin kaldırılması nedeniyle üreticinin eline yaklaşık 2 bin 900 TL olarak geçtiğini öne süren Olgun, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle 8 soruluk yazılı soru önergesi verdi.
Olgun, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Doğuş Afyon Şeker Fabrikası ile sözleşmeli üretim yapan çiftçilerin çeşitli uygulamalar nedeniyle ekonomik kayıplarla karşı karşıya kaldığını savundu. Üreticilerin sorunlarının yalnızca pancar alım fiyatıyla sınırlı olmadığını belirten Olgun, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükler ile üretim sürecindeki uygulamaların da incelenmesi gerektiğini ifade etti.
“3 bin 720 TL’lik fiyat kâğıt üzerinde kaldı”
Olgun’un gündeme getirdiği konuların başında 2026 yılı şeker pancarı alım fiyatı geldi.
Açıklanan ton başına 3 bin 720 TL’lik fiyatın yüzde 16 baz polar oranı üzerinden hesaplandığını belirten Olgun, kota tamamlama priminin kaldırılmasıyla yüzde 16 polarlı pancarın ton bedelinin 3 bin 577 TL seviyesine gerilediğini ifade etti.
Milletvekili Olgun’un paylaştığı hesaplamaya göre, söz konusu tutarın 16’ya bölünmesi sonucunda bir poların karşılığı yaklaşık 223 TL oluyor. nDoğuş Afyon Şeker Fabrikası’nın ekim sahalarında ortalama polar oranının yüzde 13 seviyesinde gerçekleştiğini belirten Olgun, bu oran üzerinden yapılan hesaplamada üreticinin eline geçen pancar bedelinin ton başına yaklaşık 2 bin 900 TL’ye düştüğünü öne sürdü.
Ton başına yaklaşık 820 TL fark iddiası
Olgun, açıklanan 3 bin 720 TL’lik fiyat ile çiftçinin eline geçtiğini belirttiği yaklaşık 2 bin 900 TL arasında ton başına 820 TL civarında fark oluştuğunu ifade etti. Bu farkın açıklanan fiyatın yüzde 22’sini aştığını belirten Olgun, Afyonkarahisar’daki üreticilerin elde ettiği gelirin üretim maliyetlerinin altında kaldığını savundu.
Milletvekili Olgun, mevcut fiyatlandırma sisteminin devam etmesi halinde şeker pancarı üretiminin sürdürülebilirliği açısından sorun yaşanabileceğini ileri sürdü.
Küspe teslimatı TBMM gündeminde
Milletvekili Olgun’un soru önergesinde yer verdiği konulardan biri de sözleşmeli üreticilere küspe teslimatı oldu. Doğuş Afyon Şeker Fabrikası’nın sözleşmeli üreticilere küspe teslimatı yapmadığı yönünde iddialar bulunduğunu belirten Olgun, Tarım ve Orman Bakanlığına bu durumdan haberdar olup olmadığını sordu.
Milletvekili Olgun ayrıca sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğine ilişkin herhangi bir denetim yapılıp yapılmadığının ve yaptırım süreci başlatılıp başlatılmadığının açıklanmasını istedi.
Söküm makineleri ve fire kesintileri için açıklama istedi
Şeker pancarı üreticilerinin karşı karşıya kaldığı bir diğer sorunun pancar söküm işlemleri olduğunu belirten Olgun, bazı bölgelerde söküm makinelerinin geç gönderildiğini, bazı bölgelere ise sözleşmede bulunmasına rağmen makine gönderilmediğini öne sürdü.
Söküm işlemlerindeki gecikmeler nedeniyle tarlada bekleyen pancarlarda çürüme yaşandığını savunan Olgun, buna rağmen üreticilere yüksek oranlarda fire kesintileri uygulandığını iddia etti. Milletvekili Olgun, fabrikadan kaynaklanan bir gecikme bulunması halinde ortaya çıkan fire ve diğer ekonomik kayıpların üreticiye yansıtılmaması gerektiğini belirterek Bakanlıktan konuya ilişkin düzenleme yapılıp yapılmayacağını açıklamasını istedi.
Geciken pancar sökümünün yeni sezon ekimini etkilediği iddiası
Pancar sökümünün zamanında tamamlanmamasının çiftçilerin yalnızca mevcut sezon gelirlerini değil, bir sonraki üretim dönemini de etkilediğini belirten Olgun, tarlalarını zamanında boşaltamayan üreticilerin sonraki ürünlerin ekimini geciktirmek zorunda kaldığını ifade etti.
Milletvekili Olgun, geciken söküm işlemleri nedeniyle bir sonraki sezon ekimini zamanında gerçekleştiremeyen çiftçilerin uğradığı zararın tespit edilmesi için Tarım ve Orman Bakanlığının herhangi bir çalışma yürütüp yürütmediğini sordu.
Tohum ve gübre fiyatları için Rekabet Kurumu vurgusu
Milletvekili Olgun’un gündeme taşıdığı bir başka konu ise üreticilerin kullandığı tohum ve gübrenin temin yöntemi oldu. Çiftçilerin tohum ve gübreyi fabrikadan satın almak zorunda bırakıldığını öne süren Olgun, üreticilerin piyasadan temin ettikleri tohumları kullanmalarına izin verilmediğini iddia etti. Fabrika tarafından sağlanan tohum ve gübrenin piyasa fiyatlarının üzerinde satıldığını savunan Olgun, söz konusu uygulamanın sözleşme serbestisi ve rekabet hukuku bakımından incelenmesini istedi.
Milletvekili Olgun, Tarım ve Orman Bakanlığına uygulamanın Rekabet Kurumuna bildirilmesi veya sona erdirilmesine yönelik herhangi bir girişimde bulunulup bulunulmayacağını da sordu.
Prim ödemelerinin geciktiği öne sürüldü
Milletvekili Olgun, erken söküm ve pancar primi ödemelerini de soru önergesine taşıdı. Diğer şeker fabrikalarının söz konusu ödemeleri zamanında gerçekleştirdiğini belirten Olgun, Doğuş Afyon Şeker Fabrikası’nda ise ödemelerin geciktiğini öne sürdü. Olgun, 2026 kampanya döneminden üreticilere yapılmayı bekleyen toplam prim ödemesinin ne kadar olduğunun ve söz konusu ödemelerin hangi tarihte gerçekleştirileceğinin açıklanmasını talep etti.
Polar oranına göre oluşan fiyat farkını sordu
Olgun, önergesinde polar oranının pancar fiyatı üzerindeki etkisine de yer verdi.
Kota tamamlama priminin kaldırılmasının ardından açıklanan 3 bin 720 TL’lik fiyatın, Afyonkarahisar’daki ortalama yüzde 13 polar oranı dikkate alındığında yaklaşık 2 bin 900 TL seviyesine düştüğünü savunan Olgun, Bakanlığın bu durumdan haberdar olup olmadığını sordu.
Olgun ayrıca düşük polar oranına sahip üretim bölgelerinde çiftçinin gelir kaybını telafi edecek ek destek veya prim uygulamasının hayata geçirilip geçirilmeyeceğinin açıklanmasını istedi.
Bakanlığa “2026 yılı üretim maliyeti ne kadar?” sorusu
Milletvekili Olgun’un önergesindeki sorulardan biri de şeker pancarının üretim maliyetine ilişkin oldu. Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı için ton başına hesapladığı şeker pancarı üretim maliyetinin açıklanmasını isteyen Olgun, Afyonkarahisar’daki çiftçinin eline geçtiğini belirttiği fiili pancar bedelinin bu maliyetin altında kalıp kalmadığının da yanıtlanmasını talep etti.
Kota tamamlama priminin geri getirilmesini gündeme taşıdı
Olgun, kota tamamlama priminin yeniden uygulanıp uygulanmayacağını da Bakan Yumaklı’ya sordu. Pancar fiyatının polar oranından bağımsız şekilde üretim maliyetlerini karşılayabilecek seviyeye getirilmesine yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığının açıklanmasını isteyen Olgun, kota tamamlama priminin yeniden hayata geçirilmesine ilişkin Bakanlığın yaklaşımını sordu.
Bakan Yumaklı’ya 8 soru
Olgun’un 3 Kasım 2026 tarihli yazılı soru önergesinde Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya yönelttiği sorular; küspe teslimatlarının denetlenmesi, söküm makinelerindeki gecikmeler ve fire kesintilerinin sorumluluğu, geciken sökümün sonraki ekim dönemine etkisi, zorunlu tohum ve gübre alımı iddiaları, geciken prim ödemeleri, polar oranının pancar fiyatına etkisi, 2026 yılı üretim maliyetleri ve kota tamamlama priminin yeniden uygulanması başlıklarında toplandı.
Olgun, bu konularda Bakanlık tarafından yürütülen denetim, inceleme ve çalışmaların kamuoyuna açıklanmasını istedi.
“Afyon çiftçisi yalnız değildir”
Sosyal medya hesabındaki açıklamasında Afyonkarahisar’daki şeker pancarı üreticilerinin sorunlarını TBMM gündemine taşıdığını belirten Olgun, paylaşımını “Afyon çiftçisi yalnız değildir” ifadeleriyle tamamladı. Olgun’un gündeme getirdiği iddialara ilişkin Doğuş Afyon Şeker Fabrikası’nın açıklaması olması halinde habere eklenecektir.
