Next
TBMM’den Çocuk Suçlarına İlişkin Yeni Düzenleme: Cezalar Artırıldı
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin önemli düzenlemeler içeren kanun teklifi kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenlemeyle çocukların karıştığı suçlarda ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler yeniden belirlenirken, çocukların erişebileceği şekilde silah bulunduran kişilere de hapis cezası getirildi.
TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Yasayla birlikte çocukların işlediği suçlara ilişkin ceza hükümlerinde değişikliğe gidilirken, aile hukukundan doğan yükümlülüklerin ihlaline yönelik cezalar da artırıldı.
Çocuğun silaha erişmesine neden olana hapis cezası
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a eklenen yeni düzenlemeyle, silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi ve bu nedenle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olunması halinde sorumlulara hapis cezası verilecek.
Buna göre, fiilin daha ağır bir suçu oluşturmaması halinde, çocuğun ateşli silaha ulaşmasına neden olan kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilecek.
12-15 yaş grubunda ceza sorumluluğu yeniden düzenlendi
Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikle 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler yeniden düzenlendi.
Bu yaş grubundaki çocuğun, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu bulunmayacak. Ancak çocuk hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilecek.
Çocuğun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabildiğinin ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunduğunun belirlenmesi halinde ise farklı ceza hükümleri uygulanacak.
Bu kapsamda;
-
Ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla kadar,
-
Müebbet hapis gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla kadar
hapis cezası verilebilecek.
Diğer hapis cezalarında ise yarı oranında indirim uygulanacak ve her bir fiil bakımından verilecek hapis cezası 9 yılı geçemeyecek.
15-18 yaş grubunda cezalar ağırlaştırılabilecek
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar bakımından da yeni ceza sınırları getirildi.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Diğer cezalar bakımından üçte bir oranında indirim yapılacak. Bu yaş grubundaki çocuklar hakkında her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yıldan fazla olamayacak.
Bazı ağır suçlarda yaş indirimi uygulanmayabilecek
Yeni düzenlemeyle, 15-18 yaş grubundaki çocukların bazı ağır suçları işlemesi halinde yaş nedeniyle uygulanan indirim kaldırılabilecek.
Mahkeme; suçun işleniş biçimi, güdülen amaç ve saik, kastın ağırlığı ve kişinin daha önce kasıtlı bir suç nedeniyle hapis cezasına mahkum edilip edilmediği gibi unsurları değerlendirecek.
Bu kapsamda özellikle kasten öldürme ve ağır neticeli kasten yaralama suçlarında yaş indiriminin uygulanmamasına karar verilebilecek.
Ayrıca 12-15 yaş grubundaki çocuklara bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda hakime takdir yetkisi tanındı.
Aile yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere daha ağır ceza
Kanunla aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerin ihlaline ilişkin cezalar da artırıldı.
Bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiye verilen ceza 1 yıla kadar hapis yerine 3 aydan 2 yıla kadar hapis olarak uygulanacak.
Hamile olduğunu bildiği eşini veya kendisinden gebe kalan ve evli olmayan kadını çaresiz durumda terk eden kişiler açısından da hapis cezasının alt ve üst sınırları artırıldı.
Bu suçların ağır yaralanma veya ölüm gibi sonuçlara yol açması halinde ise verilecek ceza ayrıca artırılabilecek.
Çocuklarının ahlak, güvenlik veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan anne ve babalar bakımından da hapis cezasının 3 aydan 1 yıla kadar olan sınırı 1 yıldan 3 yıla kadar yükseltildi.
15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme şartı
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianamelerin iade edilmesine yönelik düzenleme getirildi.
Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının kendisine verildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde soruşturma evresine ilişkin belgeleri inceleyecek. Eksik veya hatalı hususlar bulunması halinde iddianame Cumhuriyet Başsavcılığına iade edilebilecek.
Çocuk hükümlüler için cezaevi sistemi değişiyor
Yeni düzenlemeyle çocuk hükümlülerin cezalarının infazında da önemli değişiklik yapıldı.
Buna göre çocuk hükümlülerin infazına doğrudan çocuk eğitimevlerinde başlanması yerine, öncelikle çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. Çocuğun iyi halinin tespit edilmesi halinde çocuk eğitimevine ayrılmasına karar verilebilecek.
12-18 yaş grubundaki çocuklar; cinsiyetleri, fiziksel gelişim durumları ve işledikleri suçların türleri dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının ayrı bölümlerinde barındırılacak.
Eğitimevine ayrılma kararı uzmanların katılımıyla verilecek
Çocuk hükümlünün çocuk kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine ayrılması konusunda idare ve gözlem kurulu karar verecek.
Değerlendirmeye psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, rehberlik uzmanı, öğretmen ve Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu tarafından görevlendirilecek avukat gibi uzmanlar katılabilecek.
Değerlendirme en geç üç ayda bir yapılacak.
Tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen çocuk hükümlüler için yeniden değerlendirme süresi ise 6 ayı geçemeyecek.
Bazı çocuk hükümlüler doğrudan eğitimevine alınacak
Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.
Ancak firar eden, hakkında başka bir suçtan tutuklama kararı verilen veya kurum düzeni ve kişi güvenliği açısından tehlike oluşturan çocuk hükümlüler yeniden çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilebilecek.
Çocukların cezaevinde geçirdiği süreye ilişkin yeni hesaplama
Kanunla koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasına ilişkin de yeni bir düzenleme yapıldı.
Belirli ağır suçlar kapsam dışında tutulmak üzere, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak dikkate alınacak.
Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları ise bu uygulamanın dışında tutulacak.
Yeni düzenleme ne getiriyor?
Yasalaşan düzenlemeyle birlikte;
-
Çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişiye hapis cezası getiriliyor.
-
12-15 ve 15-18 yaş grupları için ceza hükümleri yeniden düzenleniyor.
-
Bazı ağır suçlarda çocuklara uygulanan yaş indirimi kaldırılabilecek.
-
Aile hukukundan doğan yükümlülüklerin ihlalinde cezalar artırılıyor.
-
Çocuk hükümlülerin cezaevinden eğitimevine geçiş şartları yeniden belirleniyor.
-
Çocukların ceza infaz kurumlarında yaş, cinsiyet, fiziksel gelişim ve suç türlerine göre ayrıştırılması öngörülüyor.
-
Bazı kısa süreli hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilmesi sağlanıyor.
-
15 yaşından önce infaz kurumunda geçirilen sürenin koşullu salıverilme hesabında daha avantajlı değerlendirilmesine yönelik düzenleme yapılıyor.
Yeni düzenlemelerle hem suça sürüklenen çocukların korunması hem de çocukların ağır suçlara karışması halinde uygulanacak ceza ve infaz sisteminin yeniden yapılandırılması hedefleniyor.
