Türkiye'de sosyal medya platformlarının kullanımına yönelik kapsamlı güvenlik ve gizlilik kurallarını içeren yasal düzenleme resmen yürürlüğe girdi. Çocukları dijital dünyadaki olası risklerden korumayı ve yaş gruplarına uygun içerik sunulmasını amaçlayan mevzuat doğrultusunda, sosyal ağlarda yeni bir dönem başladı. Düzenleme uyarınca 15 yaşını doldurmamış kişilerin sosyal medyada hesap açması engellenirken, yetişkinler dahil tüm kullanıcılar için e-Devlet Kapısı üzerinden tek kullanımlık dijital belirteçlerle yaş doğrulama zorunluluğu getirildi. Yeni hesaplarda derhal uygulanmaya başlayan sistem için mevcut hesap sahiplerine 31 Mart 2027 tarihine kadar kademeli geçiş hakkı tanındı.

15 Yaş Altına Sosyal Ağ Yasaklandı

Yürürlüğe giren yeni mevzuat kapsamında Instagram, Facebook, TikTok ve YouTube gibi küresel sosyal ağ platformlarında 15 yaşını doldurmamış çocukların yeni hesap oluşturması tamamen engellendi. e-Devlet şifresi alma yaş şartını karşılayamayan bu yaş grubundaki bireylerin platformlara kayıt olmasına izin verilmeyecek.

Mevcut hesaplar için belirlenen geçiş sürecinde ise denetim sorumluluğu sosyal medya şirketlerine devredildi. Platformlar, kendi yapay zekâ algoritmaları ve yaş tahmin yöntemleriyle kullanım senaryolarını inceleyecek. 15 yaşından küçük bir birey tarafından kullanıldığı yönünde makul şüphe bulunan hesaplar geçici olarak askıya alınacak. İncelemeler sonucunda kullanıcının 15 yaş altında olduğu kesinleşirse hesaplar kalıcı olarak erişime kapatılacak. Yapay zekâ hataları nedeniyle hesabı kapatılan kullanıcılar için insan denetmenler tarafından incelenecek ücretsiz itiraz mekanizmaları kurulacak.

15-18 Yaş Grubuna Otomatik Gizli Profil ve Sıkı Kısıtlamalar

Düzenleme, 15 ile 18 yaş arasındaki gençlerin sosyal medya kullanımını belirli şartlara bağlıyor. e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapması gereken bu yaş grubundaki kullanıcılar için aşağıdaki teknik güvenlik ve gizlilik tedbirleri zorunlu kılındı:

  • Gizli Profil Zorunluluğu: Hesaplar otomatik olarak dışarıya kapalı (gizli) biçimde açılacak ve herkese açık hale getirilemeyecek.

  • Etkileşim ve Mesaj Sınırı: Kullanıcılara yalnızca karşılıklı takipleştikleri hesaplar mesaj gönderebilecek. Mesajlarda "görüldü" bilgisi yer almayacak; takipçi ve takip edilen listeleri üçüncü şahıslara gösterilmeyecek.

  • İçerik ve Reklam Kısıtlamaları: Bu yaş grubundakiler canlı yayın başlatamayacak, kişiselleştirilmiş reklamlarla karşılaşmayacak ve Reels gibi sonsuz kaydırma özelliklerine sınırlama uygulanacak.

  • Ekran Görüntüsü Koruması: Profil fotoğrafları, görseller ve paylaşımların başkaları tarafından ekran görüntüsünün (screenshot) alınmasını engelleyen altyapılar devreye alınacak.

Adım Adım e-Devlet Üzerinden Yaş Doğrulama Nasıl Yapılır?

Kullanıcıların sosyal medya platformlarında yaş doğrulaması yapabilmesi için izlemesi gereken adımlar şu şekilde sıralanıyor:

  1. e-Devlet’e Giriş Yapın: turkiye.gov.tr adresinden veya e-Devlet Kapısı mobil uygulamasından T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle hesabınıza giriş yapın.

  2. Hizmeti Arayın: Arama çubuğuna "Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı" veya "Sosyal Medya Yaş Doğrulama Hizmeti" yazarak ilgili hizmet sayfasına gidin.

  3. Dijital Belirteç (Kod) Oluşturun: Sistem, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri kayıtlarınızdan doğum tarihinizi kontrol ederek yaş grubunuzu (15-18 yaş arası veya 18 yaş üzeri) tespit eder. Ekranda kişisel bilgilerinizi içermeyen, yalnızca yaş kriterini karşıladığınızı belirten tek kullanımlık dijital doğrulama kodu üretilir.

  4. Kodu Sosyal Medya Platformuna Girin: Sosyal medya uygulamasında (Instagram, Facebook, TikTok vb.) karşınıza çıkan doğrulama alanına e-Devlet'ten aldığınız bu kodu yapıştırın.

  5. Onaylama: Sosyal medya platformu ile e-Devlet sistemi arasındaki anlık doğrulama tamamlandıktan sonra hesabınız kullanıma açılır.

Ebeveynlere Genişletilmiş Denetim Yetkisi

Yeni mevzuatla birlikte sosyal ağ sağlayıcılarına anne, baba ve yasal vasilerin kullanımına sunulmak üzere gelişmiş ebeveyn kontrol mekanizmaları kurma zorunluluğu getirildi. Ebeveynler bu araçlar vasıtasıyla:

İstanbul Barosu’nda Ümit Kocasakal Başkan seçildi
İstanbul Barosu’nda Ümit Kocasakal Başkan seçildi
İçeriği Görüntüle

  • Çocuklarının günlük sosyal medya kullanım sürelerini takip edebilecek ve ekran süresi sınırı koyabilecek,

  • Uygulama içi satın alma, kiralama ve ücretli üyelik işlemlerini kendi onayına bağlayarak harcama limitleri belirleyebilecek,

  • Konum paylaşım ayarlarını ve hesap gizlilik parametrelerini uzaktan yönetebilecek.

Siber Güvenlik Başkanlığı'ndan Sahte Mesaj Uyarısı

Sürecin başlamasıyla birlikte Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı vatandaşları olası dolandırıcılık girişimlerine karşı uyardı. Yapılan resmi açıklamada, yaş doğrulaması bahanesiyle SMS, e-posta veya sosyal medya üzerinden gönderilen bağlantılara tıklanmaması gerektiği önemle vurgulandı.

Vatandaşların e-Devlet şifrelerini, SMS doğrulama kodlarını, banka ve kredi kartı bilgilerini hiçbir üçüncü taraf uygulamasıyla paylaşmaması gerektiği; sosyal medya platformlarına yalnızca e-Devlet ekranında üretilen dijital doğrulama kodunun girilmesinin yeterli olduğu hatırlatıldı.