Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminde yapılan düzenlemelerle birlikte emeklilik şartları yeniden şekillenirken, prim gün sayısını tamamlamakta zorlanan çalışanlar için alternatif emeklilik yolları gündemdeki yerini koruyor. EYT düzenlemesinden yararlanamayan ve uzun yıllar çalışmasına rağmen yeterli prim biriktiremeyen sigortalılar, kısmi emeklilik ve tamamlayıcı emeklilik sistemlerine yöneliyor. SGK prim şartlarının yanı sıra Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve gelecekte uygulanması planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile çift maaş alma imkânı da detaylandı.

Afyon'da güncel altın fiyatları
Afyon'da güncel altın fiyatları
İçeriği Görüntüle

3600 Gün Primle Emeklilik Şartları Nelerdir?

Çalışma hayatını sürdüren ve normal emeklilik için gerekli prim gün sayısına ulaşamayan sigortalılar, daha düşük prim şartıyla emeklilik hakkı sağlayan kısmi emeklilik imkânlarını araştırıyor. Özellikle sigorta başlangıcı eski tarihlere dayanan çalışanlar için 3600 prim günü kritik bir eşik oluşturuyor.

Ancak emekli aylığına hak kazanabilmek için yalnızca 3600 prim gününü tamamlamış olmak yeterli görülmüyor. Sigortalının ilk işe giriş tarihi, 15 yıllık sigortalılık süresini doldurmuş olması ve yaş şartını karşılaması gerekiyor. Kadın ve erkek sigortalılarda emeklilik yaşı, bu şartların tamamlandığı döneme göre kademeli olarak değişiklik gösteriyor.

Sigortalılık Türüne Göre Emeklilik Koşulları

SGK kapsamındaki emeklilik şartları; kişinin bağlı olduğu kuruma (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı), işe giriş tarihine, yaşına ve prim ödeme gün sayısına göre farklılık gösteriyor.

Örnek olarak 2000 yılında işe başlayan bir çalışanın kurumlarına göre emeklilik şartları şu şekilde sıralanıyor:

  • SSK: Kadınlarda 7.000 prim günü ve 58 yaş; erkeklerde 7.000 prim günü ve 60 yaş.

  • Bağ-Kur: Kadınlarda 9.000 prim günü ve 58 yaş; erkeklerde 9.000 prim günü ve 60 yaş.

  • Emekli Sandığı: Kadınlarda 20 yıl hizmet süresi ve 58 yaş; erkeklerde 25 yıl hizmet süresi ve 60 yaş.

  • BES (Bireysel Emeklilik Sistemi): Kadın ve erkeklerde 10 yıl sistemde kalma süresi ve 56 yaş.

İkinci Emeklilik Modeli Nasıl Çalışıyor?

Türkiye'de emeklilik sistemi, SGK aylığının yanı sıra bireysel birikimlere dayalı tamamlayıcı modellerle destekleniyor. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS), SGK'dan bağımsız olarak ikinci bir emeklilik geliri oluşturulmasına imkân tanıyor.

Bu sistemde katılımcıların ödediği katkı paylarına devlet desteği ekleniyor. Örneğin; aylık 1.000 TL ödeme yapan bir katılımcının hesabına %20 devlet katkısı ile 200 TL ilave ediliyor. Biriken tutarlar seçilen fonlarda değerlendirilerek zaman içinde büyüyor. Emeklilik hakkı kazanan katılımcılar birikimlerini toplu para veya belirli dönemlerde düzenli maaş ödemesi şeklinde alabiliyor.

Emekliler ve Çalışanlar İkinci Emeklilikten Yararlanabilir mi?

SGK'dan emekli olmuş kişilerin veya emeklilik sonrasında çalışmaya devam edenlerin ikinci bir emeklilik sistemi içerisine girmesinin önünde bir engel bulunmuyor. Emekli olduktan sonra SGK kapsamında ödenen primlerle ikinci kez klasik SGK emekliliği elde edilemezken, BES veya OKS üzerinden ayrı bir birikim hesabı açılabiliyor. Ayrıca 18 yaşından küçükler de velileri aracılığıyla sisteme dâhil edilerek uzun vadeli birikim yapabiliyor.

Otomatik Katılım ve Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES)

Mevcut Otomatik Katılım Sistemi'nde (OKS) çalışanların maaşlarından her ay en az %3 oranında kesinti yapılarak bireysel emeklilik hesabına aktarılıyor.

Gelecekte uygulanması planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) kapsamında ise üçlü katkı modelinin hayata geçirilmesi hedefleniyor. Bu modelde çalışanın katkısının yanı sıra işveren ve devlet katkısının da sisteme dâhil edilmesi ve belirli bir süre sistemde kalma zorunluluğunun getirilmesi planlanıyor.