Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) elektrikte devlet desteği sınırlarını kademeli olarak aşağı çekmesi, milyonlarca haneyi serbest piyasa tarifeleriyle yüz yüze bıraktı. Milyonlarca tüketici fatura artışı endişesi taşırken, "yüzde 15 indirim" vaadiyle kapıları çalan özel tedarik şirketlerinin imzalattığı tavan fiyata endeksli sözleşmeler faturaları düşürmek yerine katlıyor. Uzmanlar, mağduriyet yaşanmaması adına 14 günlük yasal cayma hakkının kullanılması gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor.
Elektrikte Devlet Destekli Tarife Sınırı Düşürülüyor
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) limitleri konut aboneleri için kademeli olarak daraltılıyor. Mevzuat değişikliğiyle birlikte mesken abonelerinin devlet desteğinden yararlanabileceği yıllık elektrik tüketim sınırı 1 Ocak 2027 itibarıyla 4 bin kilovatsaatten 3 bin kilovatsaate indiriliyor.
Yıllık 3 bin kilovatsaatlik limit, ayda ortalama 250 kWh tüketime denk geliyor. Dört kişilik bir ailenin yalnızca buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve aydınlatma gibi temel ihtiyaçlarının aylık ortalama 230 kWh tüketim yaptığı dikkate alındığında, standart bir hanenin sınırı aşarak maliyet bazlı borsa fiyatlarına (SKTT) geçirilmesi kaçınılmaz hale geliyor.
“Yüzde 15 İndirim” Vaadi Neden Faturaları Yükseltiyor?
Devlet desteğinin daralmasıyla birlikte özel tedarik şirketleri, faturalarının artmasından endişe eden vatandaşlara “yüzde 15 indirim” vaadiyle yeni sözleşmeler sunmaya başladı. Elektrik Mühendisleri Odası’nın (EMO) maliyet analizine göre, sunulan bu indirim vatandaşın mevcut ödediği devlet tarifesine ya da spot piyasadaki gerçek elektrik fiyatına uygulanmıyor.
İndirim, mevzuatın izin verdiği en üst yasal sınır olan ve EPDK tarafından 4.500 TL/MWh olarak belirlenen "Azami Fiyat Limiti" (tavan fiyat) üzerinden hesaplanıyor. Serbest piyasada elektrik fiyatları kriz dönemleri haricinde tavan fiyata yaklaşmadığı için, tavan fiyattan yapılan yüzde 15'lik indirim tüketiciyi piyasa koşullarının çok üzerinde bir fiyata sabitiyor.
Aynı Tüketime 3 Farklı Fatura Modeli
Aylık 250 kWh elektrik tüketen standart bir mesken abonesi için 6 aylık ortalama fatura modelleri kıyaslandığında ortaya çıkan tablo şu şekildedir:
-
Devlet Destekli Ulusal Tarife: Aylık ortalama 839 TL
-
Standart Piyasa Tarifesi (SKTT): Aylık ortalama 1.536 TL
-
"İndirimli" Diye İmzalatılan Sözleşme: Aylık ortalama 1.923 TL
Veriler, "yüzde 15 indirimli" sözleşme imzalayan bir hanenin, standart piyasa tarifesinde kalmaya kıyasla ayda ortalama 387 TL (%25,2) daha fazla ödediğini göstermektedir. Bu tutarın devlet destekli tarifeye göre farkı ise aylık 1.000 TL'yi aşmaktadır.
14 Günlük Yasal Cayma Hakkı Uyarısı
Uzmanlar, kapıda veya telefonla sunulan sözleşmelerde "Tavan fiyattan indirim" veya "Azami uzlaştırma fiyatı üzerinden indirim" ifadeleri yer alan tekliflere karşı dikkatli olunması gerektiğine işaret ediyor.
Bu tür sözleşmeleri imzalamış olan tüketicilerin, mevzuat gereği 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin yasal cayma hakkı bulunuyor. Faturalarının yükselmesini istemeyen tüketicilerin bu süre dolmadan iptal başvurusunda bulunmaları gerektiği belirtiliyor.
2027'de Faturalarda Yüzde 96'ya Varan Artış Hesabı
Eski EPDK Denetim Dairesi Başkanı Mehmet İbiş’in hesaplamalarına göre, 2027 yılında 3 bin kilovatsaat sınırının aşılmasıyla birlikte faturalardaki artış oranı daha da yükselecek. Hesaplamalarda, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) maliyetlerinin de belirleyici olduğu vurgulanıyor.
Yıllık 3 bin 200 kilovatsaat elektrik tüketen bir konut abonesinin yıllık faturası:
-
YEKDEM maliyeti sıfır kabul edildiğinde: 10 bin 876 TL'den 19 bin 888 TL'ye yükselerek %82 artış gösteriyor.
-
YEKDEM maliyetinin megavatsaat başına 393,75 TL seviyesinde kalması durumunda: Faturadaki artış oranı %96'ya ulaşıyor.
Apartman ve Site Aidatlarına Yansıyacak
Düzenlemenin yalnızca bireysel mesken abonelerini değil, toplu yaşam alanlarını da doğrudan etkilemesi bekleniyor. Apartman, site ve konut kooperatiflerinde bulunan asansör, hidrofor, merdiven otomatiği, kalorifer ve kapıcı dairesi gibi ortak kullanım alanlarının yıllık elektrik tüketiminin 3 bin kilovatsaati aşması durumunda, bu alanların faturaları da %82 ile %96 arasında artabilecek. Bu durumun doğrudan apartman ve site aidatlarına zam olarak yansıması öngörülüyor.
Next




