Next
Emekli aylığı alırken çalışma hayatına devam eden vatandaşların hastalık, iş kazası veya meslek hastalığı durumunda rapor parası hakkı merak ediliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre çalışan emeklilerin geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilmesi, emekli aylıklarının kesilip kesilmediğine ve tabi oldukları sigorta kollarına göre farklılık gösteriyor.
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, emeklilik sonrasında yeniden çalışmaya başlayanların rapor parası alabilmesi için gereken şartları ve uygulamadaki farklılıkları açıkladı.
Emeklilerin yeniden çalışmasında iki seçenek bulunuyor
İlk sigortalılık başlangıcı Ekim 2008 öncesinde olan ve emeklilikten sonra özel sektörde yeniden çalışmaya başlayanlar için iki temel seçenek bulunuyor. Emekliler, emekli aylıklarını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi çalışabiliyor veya aylıklarını almaya devam ederek sosyal güvenlik destek primi (SGDP) kapsamında iş hayatını sürdürebiliyor.
Şirket ortağı ya da kendi iş yerinin sahibi olan Bağ-Kur emeklilerinin çalışma durumları ise ilgili mevzuat hükümlerine göre değerlendiriliyor.
Emekli maaşını kestiren çalışanlar rapor parası alabiliyor
Emekli aylığını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi çalışanlar, gerekli şartları sağlamaları hâlinde geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabiliyor. Hastalık nedeniyle yetkili hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınması durumunda, rapor parasının ödenmesine üçüncü günden itibaren başlanıyor.
İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle düzenlenen raporlarda ise bekleme süresi uygulanmadan, ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği ödeniyor.
SGDP ile çalışan emekliler hangi durumlarda rapor parası alır?
Emekli aylığını almaya devam ederek özel sektörde SGDP kapsamında çalışanlar için rapor parası uygulaması farklılık gösteriyor.
Bu kapsamdaki emeklilere olağan hastalık ve analık hâllerinde geçici iş göremezlik ödeneği verilmiyor. Ancak iş kazası veya meslek hastalığı meydana gelmesi durumunda, gerekli rapor ve mevzuat şartları doğrultusunda ilk günden itibaren rapor parası ödenebiliyor.
Buna göre SGDP kapsamında çalışan emeklilerin hastalık nedeniyle aldıkları istirahat raporları ile iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle düzenlenen raporlar farklı şekilde değerlendiriliyor.
Malullük aylığı alanların çalışma şartları
Malullük aylığı alan sigortalıların yeniden çalışmaya başlaması durumunda farklı hükümler uygulanıyor. Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre malullük aylığı alanlar, aylıkları kesilmeden yeniden çalışamıyor ve SGDP kapsamında çalışmaları da mümkün olmuyor.
Malullük aylığı kesilerek yeniden çalışmaya başlayanların ise sigortalılık durumlarına göre geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanma hakkı bulunuyor. Hastalık hâlinde üçüncü günden itibaren, iş kazası ve meslek hastalığında ise ilk günden itibaren ödeme yapılabiliyor.
Engelli emeklilik aylığı alanların SGDP kapsamında çalışma durumları ise malullük aylığı alanlardan farklılık gösteriyor. Yabancı ülke mevzuatına göre çalışmaya başlayanların malullük aylıkları da ilgili hükümler doğrultusunda kesiliyor.
Kamuda çalışan emekliler için rapor parası uygulaması
Kamu kurumlarında çalışan emeklilerin hukuki statüsü de çalışma biçimlerine göre değişiyor. Kanunda belirtilen istisnalar dışında genel bütçeli idarelerde, belediyelerde, kamu iktisadi teşebbüslerinde ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan kurumlarda emekli aylığı kesilmeden çalışma konusunda sınırlamalar bulunuyor.
Kamuda 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalı olarak çalışan emeklilerde hastalık nedeniyle alınan istirahat raporları için üçüncü günden itibaren, iş kazası ve meslek hastalığı durumunda ise ilgili şartlar kapsamında her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenebiliyor.
Çalışan emekliler rapor parası şartlarına dikkat etmeli
Çalışan emeklilerin rapor parası alıp alamayacağı, emekli aylıklarının durumuna ve hangi sigorta kapsamında çalıştıklarına göre belirleniyor. Aylığını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi çalışanlar, hastalık durumunda gerekli şartlarla üçüncü günden itibaren; iş kazası ve meslek hastalığında ise ilk günden itibaren ödenekten yararlanabiliyor. SGDP kapsamında çalışıp emekli aylığını almaya devam edenler ise olağan hastalık durumunda rapor parası alamazken iş kazası ve meslek hastalığında bu haktan yararlanabiliyor.
İsa Karakaş, yeniden çalışma hayatına dönen emeklilerin işe giriş bildirgesindeki sigortalılık tercihini ve raporun hangi nedenle düzenlendiğini dikkatle takip etmesi gerektiğini belirtti.
