Next
Afyonkarahisar Merkez Çukurköy bölgesinde, tapu kayıtlarında Beyazıt Mahallesi 60 ada 17 parselde yer alan Afyonkarahisar Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği’nin Gebe Düve Üretim Merkezi satıldı. Çiftlik, Sucuk Sarayı markası sahiplerinden Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Mühsürler ve ailesi tarafından satın alındı. Satış işleminin ardından kamuoyunda oluşan soru işaretlerine yönelik Birlik Başkan Yardımcısı İbrahim Göbel, sürecin işleyişine ve Birliğin güncel durumuna dair açıklamalarda bulundu.
Çiftlik 60 Milyon TL Bedelle Satıldı
Tesisin satış bedeli ve niteliğine ilişkin bilgi veren Başkan Yardımcısı İbrahim Göbel, şu ifadeleri kullandı:
"Afyonkarahisar ili Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği’ne ait Afbir Gıda Tarım ve Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. şirketi bünyesinde bulunan 49 baş örnek süt sığırcılığı ve 500 baş düve üretim merkezinin içinde bulunduğu çiftlik Beyazıt mahallesinde (Çukurköy) adresinde bulunmakta idi. Satışı yapılan çiftlik üzerindeki yapılar Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2018 yılında uygulamış olduğu 12 ilde kurulan 500 baş düve üretim merkezi projesi kapsamında hibe alınarak yapılmıştır. 49 başlık örnek süt sığırcılığı işletmesi ise 2016 yılında Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’ndan hibe alınarak yapılmıştır. Aynı işletme 2024 yılında tadilat ve revizyon işlemleri için Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’ndan tekrar hibe almaya hak kazanmış; eskiyen ve yenilenmesi gereken ünitelerin revizyonu gerçekleştirilmiştir. Belirtilen çiftliğin 60 milyon TL bedel ile 2025 yılı Ağustos ayı sonunda satışı yapılmıştır."
Satış Bedeli Nasıl Belirlendi ve Ödeme Nasıl Yapıldı?
Satış bedelinin rayiç değeri yansıtmadığı ve ödemenin bir kısmının dükkan takası ile yapıldığı yönündeki iddiaları değerlendiren Göbel, süreci şu sözlerle aktardı:
"Satış bedeli olan 60 milyon TL bedelin (çiftlikteki demirbaşlar, yemler ve canlı hayvanlar olmak üzere) birliğin mizanında bulunan binalar, demirbaşlar, yemler ve canlı hayvanların duran varlıklardaki değerlerinin rayiç bedel hesaplamaları yeminli mali müşavirce yapılmıştır. Her yıl yapılan Tarım Bakanlığı bağımsız denetmeni olan yeminli mali müşavirin incelemesi sonucu rayiç bedel artışları ile şirketin maliyet fiyatları mizanlarda belirtilmektedir. Olağan mali kurullarda bu bedeller birlik üyelerine tek tek okunmakta ve genel kurulda hesapların ibrası yapılmaktadır. Yönetim kurulu kararı ile satış kararı alınan çiftliğin satışı için bir emlak firması ile anlaşılmış ve ilana çıkması için emlak firmasına EİDS sistemi üzerinden yetki verilmiştir. İlan süresi içinde 2 adet teklif yapılmış olup, 1. teklif 45 milyon TL; bu bedelin 30 milyon TL'si peşin, kalan 15 milyon TL'si ise merkezde bulunan yeni yerleşimlerde 2-3 daire teklifi olmuştur. 2. teklif ise 60 milyon TL bedel ile 18,5 milyonu nakit (14,5 milyonu devir işlemlerinden önce avans olarak alınmak üzere), 11,5 milyonu 2 ay içinde ödenecek şekilde (çek tahsilatı) toplam 30 milyon TL nakit; kalan 30 milyon bedelin ise OSB’de bulunan, birinde araç tamircisi kiracısı yer alan (satış işleminden sonra boşaltmıştır) toplamda 680 metrekare iki adet dükkân teklifi olmuştur. Yapılan ikinci teklif değerlendirilmiş ve satış işlemlerine geçilmiştir."
Takas Edilen Dükkanların Durumu ve Kullanım Amacı
Takas yoluyla Birliğe kazandırılan dükkanların fiziki durumu ve ne amaçla değerlendirileceği konusuna değinen Göbel, şu açıklamada bulundu:
"Takas olarak alınan dükkânlardan birinde büyük araçların tamirinin yapıldığı bir kiracı bulunmakta idi. Diğer dükkân ise kullanıma hazır inşaat malzemelerinin bulunduğu depo olarak kullanılmaktaydı. Satış işlemlerinden sonra depo ve araç tamiri olarak kullanılan dükkânlar tarafımıza boş olarak teslim edildi. Takas işlemine konu olan dükkânlar bir ada içinde üç dükkân olarak yapılmıştır. Diğer dükkân da o dönemde satış ilanında bulunmaktaydı ve emlak ofisinin ilan bedeli 18,5 milyon TL olarak görülmekteydi. 15 milyon TL bedel ile sunulan dükkânlar, hâlihazırda 18,5 milyon TL ile ilanda bulunan yan dükkân temel alındığında ve o bölgenin emlak danışmanları ile yapılan görüşmeler neticesinde zarar edilen bir takas olarak görülmemektedir. Çiftlik sahibi Afbir Gıda Tarım ve Hayvancılık Limited Şirketi, birliğin bünyesinde sadece büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ile uğraşmamaktadır. Afyonkarahisar merkez ve civar ilçelerindeki üyelerin ürettiği sütleri pazarlama işlemi de yapmaktadır. Hâlihazırda Anıtkaya köyü ve Çobanlar ilçesinde iki adet süt toplama merkezi bulunmaktadır. Üyelerin ahırlarındaki süt tanklarından şirkete ait 2 adet kamyon ve 1 adet kamyonet ile sütler alınmakta, süt toplama merkezinde bulunan büyük soğutma tanklarına aktarılmaktadır. Bu tanklarda toplanan sütler ulusal süt firmalarına satılmaktadır. Alınan dükkânlar lokasyon açısından iki toplama merkezi yerine tek bir toplama merkezi olarak kullanılmaya uygun olduğu için süt toplama merkezi yapılmak üzere tercih edilmiştir."
"Çiftlik Satışları Bir Bütün Olarak Yapılır"
Çiftliğin demirbaşlarıyla birlikte devredilmesi kararına açıklık getiren Birlik Başkan Yardımcısı İbrahim Göbel:
"Çiftlik tüm ekipmanları ile bir bütündür. Yemlemeyi yapan traktörden, yemi karıştıran yem karma römorkundan, sütün sağıldığı sağımhane ve ekipmanlarına; veteriner hekimin kullandığı alet ve ekipmanlara kadar her şey çiftliğin bir parçasıdır. İşletmenin devam etmesi için çiftlik satışları bir bütün olarak yapılır. Canlı hayvanların bedelleri zaten satış yapan bir kurum olan düve üretim merkezinde belliydi. Satışa çıkarken bütün bu unsurlar alıcılara duyurulmuştur ve teklif veren iki firma da bunları bilmekteydi."
Mali Sıkıntıların Kaynağı: Destekleme Modeli Değişikliği ve Hibe İadesi
Birliğin ekonomik dar boğaza girmesi ve personel ödemelerindeki aksamalara yönelik süreci özetleyen Göbel, destekleme sistemindeki düzenlemelere ve geri ödenen hibelere dikkat çekti:
"Birliğin ekonomik sıkıntılar içine girmesinin nedeni çiftliğin satılmak zorunda kalmasındandır. Tüm ülkemizdeki birlikler destekleme modelindeki değişiklikler ve ödeme yöntemi farklılıkları ile birlikte ekonomik zorluk içine girmişlerdir. Birliğe bağlı üyelerin aidat ve hizmet bedelleri Tarım ve Orman Bakanlığı’nın belirlemiş olduğu ana sözleşme ile belirlenmiştir. Hayvancılık destekleme modellerinde yapılan değişiklik ile birlik üyesinin alacağı fark desteği yetersiz kalmış, bu durum üyelerin üyelikten ayrılma yönünde tercih yapmasına neden olmuştur. Birlikler personellerin maaşlarını üyelerden temin edilen hizmet bedeli gelirlerinden karşılayamadığı için çiftlik kurmak, suni tohumlama hizmeti vermek, kulak küpesi takma işlemi ile süt toplama ve satışı gibi ek gelir kalemleri oluşturmak zorunda kalmıştır."
Hibe taahhütlerinin mevzuat çakışması nedeniyle tamamlanamadığını belirten Göbel, ödenen yaptırımları şu verilerle paylaştı:
"2018 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 500 baş düve üretim merkezi için vermiş olduğu hibenin şartları içinde yer alan; 3 dönem halinde toplam 1200 hayvanın merkeze alınması, büyütülmesi ve gebe bırakılarak satılması şartı 2025 yılı şubat ayında dolmuştur. Birlik kayıtlarımıza göre 1200'den fazla hayvanın yetiştirilip satıldığı Türkvet kayıtlarında mevcut olmasına rağmen, işletmeye alım aşamasındaki kriterlerden biri olan hayvanın yaşı (4-13 aylık yaşta çiftliğe girmesi gerekmektedir) Bakanlığımızın bazı mevzuat çakışmalarından dolayı (brusella, tüberküloz yönetmeliği) ve karantina ahırından alım kriterlerine uymayan durumlar sebebiyle sayı 1170 baş civarında kalmıştır. 2018 yılında 2 milyon 194 bin TL olan hibe ödemesi, 2025 yılında yasal amme alacakları faizi ile 7 milyon 250 bin TL olarak birliğimizden tahsil edilmiştir. Çiftliğin satılması bu aşamada gündeme gelmiştir. Satışla birlikte TKDK’dan alınan hibe bedeli olan 2 milyon 600 bin TL faizsiz olarak geri ödenmek zorunda kalınmıştır. Çiftlikte bulunan hayvanların beslenmesi için Ziraat Bankası’ndan alınan sübvansiyonlu yem kredileri de kapatılmıştır. Çiftlik satışından ceza, hibe geri ödemesi ve krediler olmak üzere toplamda yaklaşık 22 milyon 500 bin TL gibi bir bedel ödenmiştir."
Personel Yapılanması ve Hak Sahiplerinin Durumu
Kurum içi küçülmeye gidildiğini belirten Göbel, çalışan haklarına ilişkin şu bilgileri verdi:
"Çiftliğin satışı, birliğin gelirlerinin azalması, gelir-gider dengesinin bozulması ve üyelerin ayrılması neticesinde; 30'a yakın personeli ve 13 şubesi olan birliğimiz küçülmeye gitmiş, 17 personel ve 4 şubeye gerilemiştir. Bu dönemde işten ayrılan personellere ödenen tazminatlar sebebiyle mevcut personelin maaş ödemelerinde gecikmeler yaşanmıştır. 6 ayı bulan aralıklarla geçmişten gelen maaşlarını almaya devam etmektedirler. Birliğimizde demirbaş satışı yapılması gibi bir durum söz konusu değildir. Yalnızca işten çıkarılan veteriner hekimlerin kullandığı 10-12 yaşındaki hizmet araçları, alacakları tazminattan düşülmek üzere kendilerine sunulmuş ve talep eden personellerimize satışı gerçekleştirilmiştir. Maaş alamayan personellerimizin ayrılmak istemesi halinde birikmiş maaşlarının ödenmesine öncelik tanınmıştır. Tazminatları ise yapılan ikili anlaşmalarla taksitlendirilmiş olup hâlen ödemeleri sürmektedir. Haklı sebeple ayrılmak isteyen çalışma arkadaşlarımıza da aynı taksitlendirme ve ödeme şartları sunulmaktadır."
"Satış Değerinin Altında Yapılmadı, Birlik Adına Karlı Bir İşlemdir"
Satışın ihalesiz ve değerinin altında gerçekleştiği iddialarına değinen Göbel, maliyet hesapları ve piyasa verileri hakkında konuştu:
"Birlik ana sözleşmesi gereği birliğe ait bir taşınmaz ya da demirbaş satıldığında genel kurul yetkisi aranır. Birliğin şirketi olan Afbir Gıda Tarım ve Hayvancılık Ltd. Şti. ise Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde yönetim kurulu kararı ile satış yapabilmektedir. İhale yerine doğrudan pazarlık ve ilana çıkılması sürecinde 45 milyon TL teklif edilen tesis 60 milyon TL'ye satılmıştır. Emsal araştırmasında aynı dönemde Çobanlar ilçesi Kocaöz beldesinde tarım ve kırsal kalkınma desteği alan 120 anaç, toplam 250 başlık bir işletmenin 15 milyon TL bedelle satışa çıkarıldığı görülebilmektedir. Düve satışı yapan ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın tazminatlı hayvan hastalıkları rayiç bedel komisyonunda fiyat belirleyen yetkili bir birliğiz. Bağımsız denetçi ve yeminli mali müşavir raporlarında da yer aldığı üzere; envanter, demirbaş listesi ve mizan değerleri (amortismanı düşülmüş sıfır bina ve ekipman üzerinden) baz alındığında bu satışın kurumu zarara uğratmadığı, birlik için karlı bir işlem olduğu görülmektedir."
Birlik Müdürünün Mesleki Durumu ve Hukuki Süreç
Birlik Müdürü hakkındaki iddialara ve çalışma statüsüne dair açıklamada bulunan Göbel:
"Birliğimiz bünyesinde sorumlu müdür istihdam edilmektedir. Birlik müdürü idari kadroda yer almakta ve yönetim kurulu kararları doğrultusunda veteriner hekim unvanını kullanmadan görev yapmaktadır. Kısmi zamanlı hizmet sözleşmesiyle birliğimize 18 gün sigortalı hizmet vermektedir. Kalan 12 günlük mesaisini birlik şirketimiz Afbir Ltd. Şti.'de şirket müdürü olarak, hafta sonları ise başka bir ildeki şirketin kliniğinde şirket ortağı ve veteriner hekim unvanıyla Bağ-Kur kapsamında yürütmektedir. Klinik kendisine ait olmayıp, çalışan hekimlerden biridir. Afyonkarahisar Veteriner Hekimleri Odası'nın üyelik yazışmaları sürecinde, başka bir ilin odasına kayıtlı olduğunu, Afyonkarahisar'da veteriner hekimlik icra etmediğini bildirmesine karşın hakkında soruşturma açılmış ve meslekten men cezası verilmiştir. Konunun idare mahkemesine intikal etmesiyle Ankara İdare Mahkemesi, 6343 sayılı kanun çerçevesindeki ilgili hükmü Anayasa Mahkemesi'ne taşımıştır. Anayasa Mahkemesi haysiyet divanı kararını Anayasa'ya aykırı bularak kanunun ilgili maddesini iptal etmiş ve TBMM’ye yeni düzenleme için 9 ay süre tanımıştır. Yeni yasa çıkana kadar sorumlu müdür men cezasını tamamlamıştır. Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği’nden aldığımız resmi görüşte de personelin veteriner hekimlik unvanını kullanmayıp idari kadroda bulunması sebebiyle yerel odaya kayıt zorunluluğunun bulunmadığı tarafımıza bildirilmiştir."
"Genel Kurula Gitmeye Hazırız"
Mali denetimlerin şeffaf biçimde sürdüğünü ve genel kurul kararına açık olduklarını vurgulayan Birlik Başkan Yardımcısı İbrahim Göbel sözlerini şöyle noktaladı:
"Birlik yönetim kurulumuz 22 yıldır ilimizde seçimlerde tek liste olarak görev almaktadır. Üyelerimizin yönetim kuruluna duyduğu güven için teşekkür ederiz. Yönetimimiz, ana sözleşme ve genel kurul kararıyla hak ettiği huzur haklarından 2025-2026 yıllarında toplam 1 milyon 160 bin TL tutarındaki kaynağı birliğimize bağışlamıştır. Asılsız iddialara rağmen çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Birliğimizin gayrimenkulleri, araç ve demirbaşları mevcut tabloyu düzeltecek güçtedir. Önümüzdeki dönemde ya da derhal, birliğimiz için dürüst ve ilkeli çalışacağını beyan eden bir yönetime devretmek üzere olağanüstü seçimli genel kurulu toplamaya hazırız."
