Next
Türkiye’de yaşlı nüfusun artışıyla birlikte sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli sürdürülebilirliğine yönelik yeni adımlar planlanıyor. Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanan 2027-2029 Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında, yaşlı ve kronik hastaların bakım ihtiyaçlarına yönelik yeni bir sigorta modelinin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Programda yer alan Uzun Dönemli Bakım Sigortası ile evde bakım ve sağlık hizmetlerinin yanı sıra palyatif bakım ve uzaktan sağlık desteğinin daha bütünleşik bir sistem içerisinde sunulması planlanıyor.
65 yaş üstü nüfus 9,5 milyonu aştı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Bu yaş grubunun toplam nüfus içerisindeki payı ise yüzde 11,1’e yükseldi. Yaşlı nüfusun yüzde 62,9’unu 65-74 yaş grubundakiler oluştururken, yüzde 27,9’u 75-84 yaş grubunda, yüzde 7,8’i ise 85 ve üzeri yaş grubunda bulunuyor.
Türkiye’de 100 yaş ve üzerindeki kişi sayısının da 8 bini aştığı belirtildi.
Bakım hizmetleri tek çatı altında toplanacak
OVP kapsamında planlanan uzun dönemli bakım modelinin, yaşlılık veya kronik hastalıklar nedeniyle günlük yaşam aktivitelerini tek başına yerine getiremeyen kişilere yönelik hizmetlerin kapsamını genişletmesi öngörülüyor. Model kapsamında evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin süreklilik gösteren bir yapıya kavuşturulması, bu hizmetlerin birinci basamak sağlık hizmetleri, yataklı sağlık hizmetleri ve uzaktan sağlık uygulamalarıyla entegre edilmesi planlanıyor.
Yeni sistemle bakım ihtiyacı bulunan kişilerin sağlık hizmetlerine erişiminin desteklenmesi ve bakım hizmetlerinin daha bütünleşik şekilde sunulması hedefleniyor.
Ailelerin bakım yükünün azaltılması hedefleniyor
Uzun Dönemli Bakım Sigortası kapsamında yaşlı ve kronik hastaların bakım ihtiyaçlarının sosyal güvenlik sistemi içerisinde karşılanmasına yönelik bir yapı oluşturulması planlanıyor. Düzenlemeyle bakım hizmetlerinin geliştirilmesi ve bu alandaki hizmetlerin daha kapsamlı hale getirilmesi hedeflenirken, yaşlı nüfusun artışına bağlı olarak ortaya çıkan bakım ihtiyacının da sistematik şekilde karşılanması amaçlanıyor.
Sağlık harcamalarında yeni ödeme modeli
OVP’de sağlık harcamalarının finansal sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesine yönelik düzenlemeler de yer aldı. Bu kapsamda vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin korunması, geri ödeme kriterlerinin veri analizleriyle daha ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi planlanıyor. Sağlık Market uygulamasının kapsamının genişletilerek ilaç ve medikal malzeme tedarik zincirinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Üniversite hastanelerinin ise eğitim, araştırma ve sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlayacak yönetim modelleriyle yeniden yapılandırılması öngörülüyor.
İstihdamda daha uzun süre kalma teşvik edilecek
Yeni OVP’de sosyal güvenlik sisteminin mali dengesine ilişkin bir diğer başlık ise çalışma hayatına yönelik düzenlemeler oldu. Kişilerin çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edecek ve erken emeklilik eğilimini sınırlamaya yönelik parametrelerin devreye alınması planlanıyor. Düzenlemelerde hakkaniyet ve aktüeryal dengenin gözetilmesi öngörülüyor. Esnek çalışma modellerine uyumlu mevzuat düzenlemeleriyle iş gücü piyasasının değişen çalışma biçimlerine uyarlanması ve sosyal güvenlik sisteminin prim gelirlerinin artırılması hedefleniyor.
Yaşlanan nüfusa karşı yeni sosyal güvenlik modeli
Türkiye’de doğurganlık oranlarındaki düşüş ve yaşlı nüfusun toplam nüfus içerisindeki payındaki artış, sosyal güvenlik sisteminin geleceğine yönelik yeni politikaların gündeme gelmesine neden oluyor.
2027-2029 dönemini kapsayan OVP’de prim tabanının genişletilmesi, prim tahsilat süreçlerinin etkinleştirilmesi ve çalışma hayatındaki yeni modellerin sosyal güvenlik sistemine uyumunun sağlanması hedefleri de yer alıyor.
