Next
İngiltere dağılıyor mu? İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda liderleri buluşuyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın “Birleşik İrlanda eninde sonunda olacak” sözleri Birleşik Krallık’taki anayasal tartışmaları yeniden alevlendirdi. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’daki milliyetçi siyasi hareketlerin liderleri 14 Eylül’de Cardiff’te bir araya gelecek. Zirvede bağımsızlık, referandum ve halkların kendi geleceğini belirleme hakkı ele alınacak.
Birleşik Krallık’ın geleceğine ilişkin tartışmalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın İrlanda ziyareti sırasında yaptığı açıklamaların ardından yeniden gündeme geldi.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’daki milliyetçi siyasi hareketlerin önde gelen isimleri, 14 Eylül Pazartesi günü Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya gelecek.
Toplantıda İskoçya’nın bağımsızlığı, Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti’nin birleşmesi ve Galler’in gelecekteki anayasal statüsü gibi konuların gündeme gelmesi bekleniyor.
Trump’ın “Birleşik İrlanda” açıklaması gündemi değiştirdi
ABD Başkanı Donald Trump, Dublin’de yaptığı açıklamada Birleşik İrlanda’nın gerçekleşeceğine inandığını söyledi.
Trump, bu süreçte İngiltere’nin de söz sahibi olacağını kabul ederken, İrlanda’nın birleşmesinin olumlu bir gelişme olacağını savundu.
Trump’ın açıklamaları İngiliz siyasetinde yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
İngiltere hükümeti ise Kuzey İrlanda’nın anayasal statüsüne ilişkin mevcut politikasında herhangi bir değişiklik olmadığını açıkladı.
Cardiff’te kritik zirve
Cardiff’teki toplantıya İskoçya Başbakanı ve İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri John Swinney, Galler Başbakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth ile Kuzey İrlanda Başbakanı ve Sinn Féin Başkan Yardımcısı Michelle O’Neill katılacak.
Toplantıda İrlanda Cumhuriyeti'ndeki Sinn Féin lideri Mary Lou McDonald da yer alacak.
Liderlerin ortak gündeminin ise halkların “kendi geleceklerini belirleme hakkı” olması bekleniyor.
İskoçya ikinci bağımsızlık referandumunu istiyor
Birleşik Krallık’ın geleceği açısından en önemli dosyalardan biri İskoçya.
SNP liderliğindeki İskoç yönetimi, 2014 yılında yapılan bağımsızlık referandumunun ardından yeni bir referandum yapılmasını istiyor.
2014’te gerçekleştirilen referandumda İskoç halkının yüzde 55’i Birleşik Krallık içinde kalma yönünde oy kullanmıştı.
Ancak bağımsızlık yanlıları, Brexit sonrası siyasi dengelerin değiştiğini savunarak yeni bir halk oylaması yapılmasını talep ediyor.
İskoç yönetiminin Londra hükümetiyle yeni bir referandum için yasal bir mekanizma oluşturulması konusunda görüşme yapılmasını istediği belirtiliyor.
Kuzey İrlanda’da hedef: Birleşik İrlanda
Kuzey İrlanda’daki Sinn Féin ise farklı bir anayasal hedefe sahip.
Parti, Kuzey İrlanda’nın İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmesini savunuyor.
1998 tarihli Hayırlı Cuma Anlaşması, belirli şartların oluşması halinde Kuzey İrlanda’nın anayasal statüsünün referanduma götürülmesine imkan tanıyor.
Sinn Féin yönetimi ise olası bir birleşme referandumu için hazırlıkların şimdiden başlaması gerektiğini savunuyor.
Galler’de bağımsızlık hedefi
Galler’de ise Plaid Cymru, uzun vadede bağımsızlığı siyasi hedef olarak görüyor.
Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Galler’in geleceğine ilişkin anayasal değişim tartışmalarının devam ettiğini belirtirken, bağımsızlığı ulaşılabilecek nihai hedeflerden biri olarak değerlendiriyor.
Ancak ap Iorwerth, Cardiff’teki toplantının “Birleşik Krallık’ı parçalama planı” şeklinde yorumlanmasına da karşı çıkıyor.
Galler lideri, önceliğinin Galler’in siyasi ve ekonomik açıdan güçlendirilmesi olduğunu vurguluyor.
Üç bölgenin hedefleri aynı değil
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’daki siyasi hareketlerin nihai hedefleri birbirinden farklı.
İskoçya: Birleşik Krallık’tan bağımsızlık için yeni referandum istiyor.
Kuzey İrlanda: İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmeyi savunuyor.
Galler: Uzun vadede bağımsızlığı hedefliyor.
Buna rağmen üç siyasi hareket, halkların kendi gelecekleri hakkında karar verme hakkı konusunda ortak bir yaklaşım sergiliyor.
“İngiltere dağılıyor” iddiası için henüz erken
Cardiff’te yapılacak toplantı, Birleşik Krallık'ın geleceği açısından siyasi ve sembolik önem taşısa da İngiltere’nin veya Birleşik Krallık’ın kısa vadede dağılacağı anlamına gelmiyor.
Toplantının temel gündeminin anayasal değişim, referandum hakkı ve siyasi işbirliği olması bekleniyor.
Birleşik Krallık hükümeti ise İskoçya ve Kuzey İrlanda konusunda mevcut anayasal düzenin korunmasından yana.
Bu nedenle Cardiff zirvesinin, doğrudan bir ayrılık kararı alınmasından ziyade Birleşik Krallık’ın geleceğine ilişkin siyasi baskının ve anayasal tartışmaların güçlenmesi açısından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
Birleşik Krallık’ta yeni dönem tartışması
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da bağımsızlık veya anayasal değişim talep eden siyasi hareketlerin güç kazanması, Westminster yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Trump’ın Birleşik İrlanda konusundaki açıklamalarının ardından Cardiff’te gerçekleştirilecek görüşme ise bu tartışmaların uluslararası boyut kazanmasına neden oldu.
Birleşik Krallık’ın geleceğine ilişkin tartışmaların, önümüzdeki dönemde bağımsızlık referandumları ve anayasal reform talepleri üzerinden daha da yoğunlaşması bekleniyor.
