12. Yargı Paketi Yasalaştı: İcra, Faiz, HAGB ve Dijital Delillerde Köklü Değişiklikler
TBMM'den geçen 12. Yargı Paketi ile yargı sisteminde yeni dönem başladı
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen düzenleme, icra-iflas işlemlerinden noterlik hizmetlerine, dijital delillerden tazminat davalarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler getiriyor. Yeni düzenlemeyle yargı süreçlerinin hızlandırılması, elektronik sistemlerin etkin kullanılması ve uygulama birliğinin sağlanması hedefleniyor.
Paket kapsamında vatandaşları doğrudan ilgilendiren birçok başlıkta dikkat çeken yenilikler yer alıyor.
İcra Takibinde Yeni Şart: Önce İdareye Başvuru Zorunlu
İcra ve İflas Kanunu'nda yapılan değişiklikle mahkemeler tarafından hükmedilen para alacakları, vekalet ücretleri ve yargılama giderlerinin kamu kurumları tarafından gecikmeden ödenmesi amaçlanıyor.
Yeni düzenlemeye göre alacaklıların doğrudan icra takibi başlatmadan önce ilgili idareye yazılı başvuruda bulunması gerekecek. Başvurunun ardından bir ay içerisinde ödeme yapılmazsa ilamlı icra takibi başlatılabilecek.
Miras Kalan Taşınmazlarda Öncelik Mirasçılara Verilecek
Miras yoluyla edinilen taşınmazların satışında yeni bir sistem uygulanacak. Üçüncü kişilere ait herhangi bir hak bulunmayan taşınmazların satışında ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek.
Bu yöntem sadece bir kez uygulanacak ve mirasçıların taşınmaz üzerindeki haklarının korunması amaçlanacak.
Elektronik İhalelerde Yeni Kurallar
Elektronik satış sistemine yönelik düzenlemeler kapsamında:
-
Alacaklılar belirli şartları taşımaları halinde teminat yatırmaktan muaf tutulabilecek.
-
Hazine'nin açık artırmalarda teminat göstermesine gerek kalmayacak.
-
İhalelerde teklif sınırları yeniden düzenlenecek.
-
İhale bedelini ödemeyenlerin teminatları iade edilmeyecek.
-
Ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere ayrıca idari para cezası uygulanacak.
Noter İşlemleri Tamamen Dijitalleşiyor
Noterlik hizmetlerinde dijital dönüşüm hız kazanacak.
Yeni düzenleme ile noter evraklarının mahkemeler ve savcılıklar tarafından elektronik ortamda güvenli şekilde alınabilmesinin önü açıldı. Evrakların fiziki gönderimi yerine elektronik aktarımı esas alınacak ve bu işlemler için vatandaşlardan ek ücret talep edilmeyecek.
İdari Davalarda Tek Hakim Dönemi Genişliyor
İdari yargıdaki iş yükünü azaltmak amacıyla tek hakimle görülebilecek davaların kapsamı genişletildi.
Buna göre değeri 486 bin liraya kadar olan birçok idari ve vergi davası tek hakim tarafından karara bağlanabilecek. Ayrıca Danıştay'ın daire sayısının azaltılmasına ilişkin geçiş süresi 4 yıl daha uzatıldı.
İstinaf ve Temyizde Yeni Uygulamalar
Paket kapsamında bölge idare mahkemelerine daha geniş yetkiler verildi.
Bazı durumlarda mahkemeler gerekçeyi değiştirerek istinaf başvurularını reddedebilecek. Belirli parasal sınırların altında kalan davalarda ise temyiz yolunun kapatılabilmesinin önü açıldı.
Hakim ve Savcı Yardımcılarına Yeni Eğitim Modeli
Hakim ve savcı yardımcılarının mesleğe hazırlık sürecinde kapsamlı eğitim programları uygulanacak.
Anayasa hukuku, insan hakları hukuku ve mesleki yeterlilik alanlarında zorunlu eğitimler verilecek. Eğitim süreçleri Türkiye Adalet Akademisi tarafından takip edilerek kayıt altına alınacak.
Dijital Delillere El Koymada Yeni Güvenceler
Dijital cihazlar ve bilgisayarlar üzerinde yapılacak incelemelere ilişkin yeni kurallar getirildi.
Kuvvetli suç şüphesi bulunması halinde dijital verilere el konulabilecek ancak savcılık kararı 24 saat içerisinde hakim onayına sunulacak. Hakim tarafından onaylanmayan veriler imha edilecek. Ayrıca alınan dijital kopyaların bir örneği ilgili kişiye teslim edilecek.
Tazminat Davalarında Faiz Hesabı Değişiyor
Destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybı nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz başlangıç tarihleri yeniden düzenlendi.
Buna göre kazancın bilindiği dönemler için faiz olay tarihinden itibaren işletilecek. Kazancın belirlenemediği durumlarda ise faiz karar tarihinden başlayacak.
Belirsiz Alacak Davaları Kaldırıldı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişiklikle uzun süredir uygulanan belirsiz alacak davası sistemi kaldırıldı.
Bundan sonra alacak miktarının artırılması yalnızca kanunda belirtilen özel usuller çerçevesinde mümkün olacak.
Duruşmalar Arasında En Fazla 3 Ay Olacak
Yargılamaların uzamasının önüne geçmek amacıyla duruşmalar arasındaki süreye üst sınır getirildi.
Buna göre duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayı geçemeyecek. Zorunlu durumlarda hakim gerekçesini açıklayarak bu süreyi uzatabilecek.
HAGB Uygulamasında Yeni Dönem
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) sistemi de yeniden düzenlendi.
Bazı suçlarda artık HAGB kararı verilemeyecek. Denetim süresi 5 yıl olarak uygulanacak. Şartların yerine getirilmesi halinde dava düşecek, yükümlülüklerin ihlali halinde ise hüküm açıklanacak.
DNA ve Genetik Veriler İçin Yeni Koruma Sistemi
Paket kapsamında genetik verilerin korunmasına yönelik yeni hükümler de yer aldı.
DNA ve biyolojik veriler kimlik bilgileriyle ilişkilendirilmeyecek şekilde özel sistemlerde saklanacak. Beraat halinde kayıtlar derhal silinecek, diğer durumlarda ise en geç 20 yıl içerisinde imha edilecek.
IBAN Dolandırıcılığına Karşı Yeni Önlem
Son yıllarda artan IBAN ve banka hesabı kullandırma yoluyla işlenen dolandırıcılık suçlarına ilişkin de yeni düzenlemeler getirildi.
Hesabını suç işlemek amacıyla başkasına kullandıran kişiler hakkında cezai yaptırımlar uygulanacak. Etkin pişmanlık hükümlerinin kapsamı da genişletildi.
Yargıtay Başsavcısı'na Yeni Yetki
Yeni paketle birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay kararlarına karşı üç ay içerisinde Ceza Genel Kurulu'na itiraz edebilecek.
Bu yetki hem resen hem de talep üzerine kullanılabilecek.
12. Yargı Paketi Neler Getiriyor?
Yeni düzenleme; icra işlemleri, noterlik hizmetleri, dijital deliller, HAGB uygulaması, tazminat hesaplamaları, idari yargı süreçleri ve dolandırıcılıkla mücadele gibi birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor. Hükümet, düzenlemenin yargı süreçlerini hızlandıracağını ve vatandaşların adalete erişimini kolaylaştıracağını belirtirken, uygulamanın etkileri önümüzdeki dönemde daha net görülecek.
Next




