Next
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan 12. Yargı Paketi ile İcra ve İflas Kanunu, Noterlik Kanunu, Danıştay Kanunu, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Adli Tıp Kurumu ile Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda çeşitli düzenlemelere gidildi.
Kanunda, IBAN dolandırıcılığına ilişkin düzenlemelerden miras hukukuna, icra işlemlerinden noterlik uygulamalarına kadar birçok alanda değişiklik öngörülüyor. Düzenlemeler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayı ve Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girecek.
MİRAS KALAN TAŞINMAZLARIN SATIŞINDA YENİ UYGULAMA
Kanunla, İcra ve İflas Kanunu'nda değişikliğe gidildi. Buna göre, tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi halinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma usulü bir defaya mahsus uygulanacak.
ELEKTRONİK SATIŞ PORTALINDAKİ İLANLARA YENİ KURALLAR
Elektronik satış portalında yapılacak ilanlarda da yeni düzenlemeler hayata geçirilecek. Buna göre, satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı gerçekleştiren icra dairesine başvurması halinde, alacağının teminatı karşıladığı miktar kadar kendisinden teminat alınmayacak.
- Ayrıca açık artırmalarda Hazine'nin teminat göstermekten muaf olduğu ilanlarda belirtilecek.
- Elektronik satış portalında verilecek tekliflerin;
- Haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50'sini,
- Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde birinci artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen kıymetin yüzde 100'ünü,
- İkinci artırmada ise muhammen kıymetin yüzde 50'si ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı bulunan alacakların toplamından hangisi daha fazla ise bu tutarı,
- Ayrıca bu miktara eklenecek paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını aşması gerekecek.
İHALE BEDELİNİ YATIRMAYANLARA İDARİ PARA CEZASI UYGULANACAK
İlanlarda ayrıca, en yüksek teklifi vermesine rağmen ihale bedelini süresi içinde yatırmayan ihale alıcısına ilişkin uygulanacak hükümler de yer alacak.
Buna göre;
- Alınan teminat iade edilmeyecek.
- Teminat öncelikle satış masraflarına mahsup edilecek.
- Kalan tutar icra dosyaları bakımından hak sahiplerine alacaklarına mahsuben ödenecek.
- Satış isteyen alacaklının ihale bedelini yatırmaması halinde muhammen bedelin yüzde 10'u kendi alacağından mahsup edilecek.
- Satış için yapılan masraflar borçluya yüklenmeyecek.
- Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde teminat, satış masrafları düşüldükten sonra paydaşlara hisseleri oranında dağıtılacak.
- İhale alıcısının paydaş olması halinde alınan teminatın tamamı diğer pay sahiplerine hisseleri oranında ödenecek.
- Süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısına teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası verilecek.
- Verilen idari para cezası, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere tahsil dairesine bildirilecek.
NOTERLİK EVRAKLARININ İNCELENMESİNE İLİŞKİN DÜZENLEME
Noterlik Kanunu'nda yapılan değişiklikle noterlik evrak ve defterleri; mahkemeler, sulh ceza hakimlikleri, cumhuriyet başsavcılıkları veya resmi daireler tarafından ya da konusu belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturma yapmaya yetkili kılınan kişiler tarafından incelenebilecek. Mahkeme, sulh ceza hakimliği veya cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi halinde noter, evrakın bir örneğini çıkararak aslına uygunluğunu onaylayacak, onaylı örneği noterlikte muhafaza edecek ve evrakın aslını ilgili makama gönderecek. Noterlik evrakının onaylı örneğinin talep edilmesi halinde ise noter, evrakı elektronik ortamda tarayarak güvenli elektronik imzayla oluşturduğu onaylı örneği ilgili mercie elektronik ortamda iletecek. Elektronik ortamda gönderimin mümkün olmadığı durumlarda ise evrakın onaylı örneği ilgili mercie fiziki olarak gönderilecek. Bu işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek, posta masrafı ve kanunda belirlenen yol masrafı dışında harç, vergi, değerli kağıt bedeli dahil herhangi bir ücret alınmayacak.
DANIŞTAY'DA DAİRE SAYISINA İLİŞKİN SÜRE UZATILDI
Danıştay Kanunu'nda yapılan değişiklikle, 2016 yılından itibaren 10 yıl içinde Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026 tarihinde sona erecek süre 4 yıl daha uzatıldı. Ayrıca, Danıştay daire sayısının azalmayacak olması nedeniyle boşalan her iki üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından da 23 Temmuz 2030 tarihine kadar vazgeçildi.
İDARE MAHKEMELERİNDE TEK HAKİMLE GÖRÜLECEK DAVALARIN KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
Kanunla, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da değişiklik yapıldı. Buna göre idare mahkemelerinde tek hakim tarafından çözümlenecek davaların kapsamı genişletildi.
Düzenlemeye göre;
- Düzenleyici işlemlere karşı açılan davalar hariç olmak üzere konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere ilişkin iptal ve tam yargı davaları,
- İlköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında verilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuran işlemler dışında kalan disiplin cezaları, sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine ilişkin davalar,
- Kamu görevlileri hakkında tesis edilen geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine ilişkin davalar,
- Kamu görevlilerine verilen uyarma cezalarına karşı açılan davalar,
- Mesleki faaliyeti geçici veya sürekli olarak engelleyen cezalar hariç olmak üzere kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında verilen disiplin cezalarına ilişkin davalar,
- 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalar,
- idare mahkemesi hakimlerinden biri tarafından karara bağlanacak.
- Ayrıca, konusu 486 bin lirayı aşmayan davalar vergi mahkemesi hakimlerinden biri tarafından görülecek.
BÖLGE İDARE MAHKEMELERİNE GEREKÇE DEĞİŞTİRME YETKİSİ
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yapılan değişiklikle, bölge idare mahkemesi ilk derece mahkemesinin kararını hukuka uygun bulduğu ancak gerekçesini doğru veya yeterli görmediği durumlarda kararın gerekçesini değiştirerek istinaf başvurusunu reddedebilecek. Mahkeme ayrıca karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesinin mümkün olması halinde gerekli düzeltmeleri yaparak karar verebilecek.
DOSYANIN İLK DERECE MAHKEMESİNE GÖNDERİLECEĞİ HALLER BELİRLENDİ
Kanunla, bölge idare mahkemesinin ilk inceleme üzerine verilen kararlar ile usule ilişkin diğer nihai kararlara karşı yapılan istinaf başvurularını haklı bulması halinde uygulanacak usuller de yeniden düzenlendi.
Buna göre;
- Davaya görevsiz veya yetkisiz mahkemenin bakmış olması,
- Reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından karar verilmesi,
- Dilekçenin reddi gerekirken dava hakkında karar verilmesi,
- Dosyanın eksik veya yanlış hasımla tamamlanarak hüküm kurulması,
- Talep hakkında karar verilmemesi veya eksik hüküm kurulması,
- Keşif ya da bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken yapılmaması,
- Duruşma yapılması gerekirken duruşma yapılmadan karar verilmesi,
- hallerinde bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldıracak ve dosyayı kararı veren mahkemeye gönderecek. Bu karar kesin olacak.
BAZI EKSİKLİKLERİ BÖLGE İDARE MAHKEMESİ TAMAMLAYABİLECEK
Yeni düzenlemeye göre, keşif veya bilirkişi incelemesi yapılması ya da duruşma gerçekleştirilmesi gerektiği halde bunların yapılmadığı durumlarda bölge idare mahkemesi eksiklikleri kendisi tamamlayarak karar verebilecek. Bu düzenlemeler dışında kararın kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilemeyecek.
TEMYİZ SÜRECİNE İLİŞKİN YENİ HÜKÜMLER
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yapılan diğer düzenlemeyle, temyiz kapsamında belirlenen davalar dışında kalan davalarda bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlar, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilecek.
Buna göre;
- İdare ve vergi mahkemelerinde tek hakim tarafından görülen davalarda,
- Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'dan kaynaklanan davalarda,
- Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki davalarda,
- Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin davalarda,
- Sadece vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin verilen kararlarda,
- kaldırma kararı sonrasında yeniden karar verilmiş olsa dahi temyiz yoluna başvurulamayacak.
TEMYİZ SINIRINA İLİŞKİN DÜZENLEME
Kanunla, konusu 270 bin lirayı aşıp 920 bin lirayı aşmayan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalarda istinaf incelemesi sonucunda kaldırma kararı üzerine yeniden verilen kararların temyiz edilmesine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırıldı.
Genel Kurul'da kabul edilen önerge doğrultusunda, bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlarda, temyiz sınırının altında kalan davalarda ilk derece mahkemesi ile bölge idare mahkemesi kararları arasında hükmedilen tutar farkının 2026 yılı itibarıyla 55 bin lirayı geçmemesi halinde temyiz yoluna başvurulamayacak. Ayrıca, 2026 yılı itibarıyla konusu 486 bin lirayı aşmadığı için tek hakim tarafından karara bağlanan davalarda, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden karar vermesi halinde hükmedilen tutarlar arasındaki fark 55 bin lirayı aşsa dahi bu kararlar temyiz edilemeyecek.
ADLİ TIP KURULU ÜYELERİ İÇİN UZMANLIK ŞARTI GETİRİLDİ
Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanacak kişiler için yeni şartlar belirlendi. Buna göre, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanacak kişilerin en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesine ya da alanında doktora derecesine sahip olması gerekecek.
GÖREV SÜRESİ 4 YIL OLACAK
Yeni düzenlemeyle adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının görev süresi 4 yıl olarak belirlendi. Görev süresi sona eren başkan ve üyeler, yerlerine yeni atama veya görevlendirme yapılıncaya kadar görevlerini sürdürecek.
HAKİM VE SAVCI YARDIMCILARININ EĞİTİM KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle adli yargı hakim ve savcı yardımcıları ile idari yargı hakim yardımcılarının eğitim süreçleri yeniden düzenlendi.
Buna göre hakim ve savcı yardımcılarına;
- Anayasa hukuku,
- İnsan hakları hukuku,
- Ceza hukuku,
- Özel hukuk,
- İdare hukuku,
- Vergi hukuku,
- Usul hukuku,
- Duruşma yönetimi,
- Karar ve gerekçeli karar yazımı,
- Adalet hizmetlerinin yönetimi ve denetimi,
- Uluslararası kuruluşlar ve sözleşmeler,
- Sık karşılaşılan dava türleri,
- Kişisel gelişim
alanlarında eğitim verilecek.
YAZILI SINAV 100 TAM PUAN ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLECEK
Düzenlemeye göre yazılı sınavlarda eğitim verilen konulardan soru yöneltilecek.
Yazılı sınavlar 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek ve sonuçlar yazılı sınav kurulu tarafından tutanağa bağlanarak Türkiye Adalet Akademisi'ne teslim edilecek.
SÖZLÜ SINAVDA DEĞERLENDİRİLECEK KRİTERLER BELİRLENDİ
Hakim ve savcı yardımcılarının sözlü sınavlarında;
- Eğitim konularına ilişkin mevzuat, içtihat ve uygulama bilgisi,
- Mesleki yeterlilik,
- Hukuki meseleleri kavrama, çözme ve ifade etme yeteneği,
- Özgüven,
- Temsil kabiliyeti,
- Davranışlarının mesleğe uygunluğu,
- Türkçeyi etkin kullanma becerisi,
- Genel kültür,
- Yetenek düzeyi
- değerlendirme kriteri olarak esas alınacak.
BİLİRKİŞİYE BAŞVURULMASI HALİNDE UYARMA CEZASI UYGULANACAK
Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan diğer düzenlemeyle, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası uygulanacak.
