Next
Süresi dolan veya kullanıma kapatılan banka ve kredi kartlarını makasla keserek çöpe atmak yaygın bir uygulama. Ancak dinamik güvenlik kodu gibi elektronik özelliklere sahip bazı yeni nesil kartların içinde mikro pil ve elektronik bileşenler bulunabiliyor. Uzmanlık çalışmalarında bu kartların kesilmesiyle ilgili güvenlik ve geri dönüşüm risklerine dikkat çekiliyor.
Yeni nesil kartların içinde elektronik sistem bulunuyor
Özellikle dinamik CVV olarak bilinen güvenlik teknolojisini kullanan bazı banka ve kredi kartlarında, güvenlik kodunun belirli aralıklarla değişmesini sağlayan elektronik sistem bulunuyor. Bu sistemlerde kartın yapısına bağlı olarak mikro pil, elektronik devreler ve farklı bileşenler yer alabiliyor. Fransız mühendis Claire Deilhes'in 2020 yılında hazırladığı doktora tezinde de bu tür kartların iç yapısına ilişkin incelemelere yer verildi.
Araştırmada, bazı kartlarda e-kağıt ekranın çalışmasını sağlayan, 0,5 milimetreden daha ince lityum mikro piller ile aktif elektrokimyasal hücrelerin bulunduğu aktarıldı.
Kesme işlemi elektronik bileşenlere zarar verebilir
Elektronik bileşen içeren bir kartın makas veya benzeri kesici aletlerle parçalanması sırasında iç yapısındaki mikro pilin zarar görme ihtimali bulunuyor. Lityum içeren hücrelerin fiziksel olarak hasar görmesi, kısa devre ve aşırı ısınma gibi riskleri beraberinde getirebiliyor. Literatürde bu tür kontrolsüz ısınma süreci "termal kaçak" olarak tanımlanıyor. Bazı koşullarda pil içerisindeki kimyasal maddelerin açığa çıkması da söz konusu olabiliyor.
Elektronik kartlarda geri dönüşüm uyarısı
Söz konusu kartlarla ilgili dikkat çekilen bir diğer konu ise elektronik atıkların geri dönüşümü. Banka ve kredi kartlarının yapısında elektronik devrelerin yanı sıra bazı modellerde NFC antenleri ve farklı metal bileşenler bulunabiliyor. Kartların doğrudan evsel atıklarla birlikte çöpe atılması durumunda bu malzemelerin geri kazanılması mümkün olmayabiliyor. Elektronik bileşenlerin uygun atık yönetimi kapsamında değerlendirilmesi, geri dönüşüm sürecinde kullanılabilir parçaların ayrıştırılmasına imkan sağlayabiliyor.
Her banka ve kredi kartı için geçerli değil
Kartların makasla kesilmesine ilişkin söz konusu riskin tüm banka ve kredi kartları için aynı olmadığı belirtiliyor. Özellikle elektronik sistem, ekran veya mikro pil içeren yeni nesil kartlar bu kapsamda değerlendiriliyor. Bu nedenle kartın fiziksel olarak parçalanmasından önce kartın hangi teknolojiye sahip olduğunun ve bankanın kullanım dışı kartlar için belirlediği imha yönteminin kontrol edilmesi önem taşıyor.
Süresi dolan kartlar bankaya teslim edilebilir
Kullanıma kapatılan veya süresi dolan kartların imha edilmesi için bankaların sunduğu yöntemlerin takip edilmesi öneriliyor. Elektronik bileşen içeren kartların ise bankaya teslim edilmesi veya elektronik atık kabul eden yetkili geri dönüşüm noktalarına bırakılması, kart içerisindeki elektronik parçaların uygun şekilde işlenmesini sağlayabiliyor.
Kartların imha sürecinde kişisel ve finansal bilgilerin korunmasının yanı sıra elektronik bileşenlerin güvenli şekilde bertaraf edilmesi de dikkate alınması gereken unsurlar arasında bulunuyor.
