Next
Diyarbakır’da Kaya Petrolü İçin Düğmeye Basıldı: Hedef 24 Kuyu
Bismil-Silvan hattında kaya petrolü için sondaj çalışmaları hız kazandı. İlk teknik değerlendirmelere göre Diyarbakır’daki potansiyelin 4 ila 6 milyar varile ulaşabileceği belirtilirken, bölgenin Türkiye’nin yeni enerji üssü olması hedefleniyor.
Türkiye’nin enerji bağımsızlığı hedefi doğrultusunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yürütülen petrol ve gaz arama çalışmalarında dikkat çeken bir aşamaya gelindi.
Diyarbakır’ın Bismil ve Silvan ilçeleri arasında kaya petrolü için sondaj çalışmaları sürerken, bölgedeki ilk testlerde petrol tespit edildi. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından ABD’li enerji şirketleriyle yürütülen çalışmalar kapsamında önümüzdeki üç yıl içerisinde 24 kuyuda dikey ve yatay sondaj yapılması planlanıyor.
İlk teknik değerlendirmelerde sahalarda yaklaşık 350 milyon varillik petrol rezervi tespit edildiği belirtilirken, Diyarbakır genelindeki kaya petrolü ve gaz potansiyelinin 4 ila 6 milyar varil seviyesine ulaşabileceği öngörülüyor.
Diyarbakır’da 24 kuyu için sondaj planı
TPAO’nun ABD'li şirketlerle yürüttüğü çalışmalar, Diyarbakır’ın Bismil ilçesinin kuzeyinde yaklaşık 600 kilometrekarelik alanda devam ediyor.
Program kapsamında dört farklı sahada sondaj çalışmaları gerçekleştiriliyor. Önümüzdeki üç yıl içerisinde toplam 24 kuyuda dikey ve yatay sondaj yapılması hedefleniyor.
Silvan-Bismil hattında yürütülen çalışmaların yanı sıra bölgede kapsamlı 3D sismik araştırmalar da gerçekleştiriliyor. Bu çalışmalarla petrol ve gaz açısından en verimli jeolojik formasyonların belirlenmesi ve daha sonra bu alanlara yatay kuyular açılması amaçlanıyor.
350 milyon varillik rezerv beklentisi
Silvan'daki dört blokta gerçekleştirilecek arama çalışmalarında yaklaşık 350 milyon varil petrol rezervine ulaşılması bekleniyor.
Söz konusu miktarın güncel piyasa değerinin yaklaşık 23 milyar dolar seviyesinde olduğu hesaplanıyor.
Diyarbakır genelindeki kaya petrolü potansiyelinin ise ilk değerlendirmelere göre 4 ila 6 milyar varil arasında olabileceği ifade ediliyor. Bölgedeki diğer çalışmalarla birlikte toplam ekonomik büyüklüğün 540 milyar dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Bu potansiyelin gerçekleşmesi halinde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Türkiye'nin enerji üretiminde çok daha önemli bir konuma gelmesi bekleniyor.
Hedef Gabar'ın potansiyelini 2-3 katlamak
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar daha önce yaptığı açıklamalarda, ABD'li şirketlerle Diyarbakır'da kaya petrolü için sondaj çalışmalarının başladığını duyurmuştu.
Bayraktar, bölgede öngörülen rezerv büyüklüğünün Şırnak Gabar'daki petrol potansiyelini 2 ila 3 katlayabilecek seviyede olduğunu belirtmişti.
Bakan Bayraktar ayrıca kaya petrolünün ekonomiye her yıl yaklaşık 8 milyar dolarlık katkı sağlayabilecek bir potansiyel taşıdığını ifade etmişti.
Petrol 4 bin metre derinlikte aranıyor
Diyarbakır'daki çalışmalarda mühendislerin yerin yaklaşık 4 bin metre derinliğine kadar sondaj yaptığı belirtiliyor.
Bölgede çıkarılan petrolün kalitesinin de dikkat çekici olduğu, yetkililer tarafından petrolün Orta Doğu'daki bazı ülkelerde üretilen petrol kalitesine eş değer olduğu ifade ediliyor.
Ancak sahalardaki gerçek üretim kapasitesinin, arama ve değerlendirme çalışmalarının tamamlanmasının ardından daha net ortaya çıkması bekleniyor.
TPAO, ABD'li şirketlerle anlaşma imzalamıştı
Türkiye’nin kaya petrolü ve kaya gazı potansiyelinin geliştirilmesi amacıyla TPAO ile ABD'li enerji şirketleri Continental Resources ve TransAtlantic Petroleum arasında 2025 yılında anlaşma imzalanmıştı.
Anlaşma kapsamında Diyarbakır Havzası'ndaki konvansiyonel olmayan petrol ve gaz kaynaklarının geliştirilmesi hedefleniyor.
ABD Jeoloji Araştırmaları Merkezi'nin çalışmalarına göre Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu ve Trakya bölgelerinde teknik olarak çıkarılabilir 651,3 milyar metreküp kaya gazı ve 4,7 milyar varil kaya petrolü potansiyeli bulunuyor.
Kaya petrolü nasıl çıkarılıyor?
Kaya petrolünün çıkarılmasında geleneksel petrol kuyularından farklı teknikler kullanılıyor.
Özellikle yatay sondaj ve hidrolik kırma (fracking) yöntemleri öne çıkıyor.
Yatay sondajla petrol içeren kaya tabakaları boyunca uzun mesafelerde ilerlenirken, hidrolik kırma işleminde yüksek basınçlı sıvı kullanılarak kayaç içerisinde çatlaklar oluşturuluyor. Böylece kayaçların içerisinde sıkışmış petrolün kuyuya doğru hareket etmesi sağlanıyor.
Bu yöntemler, kaya petrolü üretiminin geleneksel petrol üretimine kıyasla daha teknik ve maliyetli olmasına neden olabiliyor.
3D sismik çalışmalar devam ediyor
Diyarbakır'daki arama faaliyetlerinin önemli aşamalarından birini de 3D sismik araştırmalar oluşturuyor.
Bu teknoloji sayesinde yer altındaki jeolojik yapı üç boyutlu olarak görüntülenerek petrol ve gaz açısından daha umut verici alanların belirlenmesi amaçlanıyor.
Elde edilen veriler doğrultusunda en verimli formasyonların tespit edilmesi ve bu alanlarda yatay kuyuların açılması planlanıyor.
Kaya petrolü nedir?
Kaya petrolü, geleneksel petrol sahalarından farklı olarak geçirimsiz veya düşük geçirgenlikli şeyl (shale) kayaçların içerisinde bulunan petroldür.
Geleneksel petrol rezervlerinde petrol, daha geçirgen kayaçlarda birikerek daha kolay üretilebilir hale gelirken, kaya petrolü çok daha sıkı kaya tabakalarının gözeneklerinde ve küçük boşluklarında hapsolur.
Bu nedenle kaya petrolünün üretilebilmesi için yatay sondaj ve hidrolik kırma gibi gelişmiş teknolojilerden yararlanılması gerekir.
Güneydoğu Anadolu enerji üssü olabilir
Diyarbakır'da devam eden sondaj ve sismik çalışmalar, Türkiye'nin yerli petrol üretimini artırma hedefleri açısından önem taşıyor.
Öngörülen rezervlerin doğrulanması ve ekonomik olarak üretilebilir hale gelmesi durumunda Diyarbakır ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin enerji üretiminde stratejik bir merkez haline gelebilir.
Özellikle 24 kuyuluk sondaj programından elde edilecek sonuçlar, bölgenin kaya petrolü potansiyelinin büyüklüğünü daha net ortaya koyacak.
