Next
AKÜ’de Mecelle Okumaları: İslam Hukukunda Akitlerin Temelleri Anlatıldı
Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi (AKİFAM) ile İslam İktisadı ve Finans Topluluğu tarafından “Mecelle Okumaları: Akit Nazariyesine Giriş” programı düzenlendi. Programda Mecelle’nin hazırlanış süreci, İslam hukukunda sözleşmelerin temel kavramları ve satım akdinin hukuki şartları ele alındı.
Afyon Kocatepe Üniversitesinde İslam hukuku ve iktisadı alanındaki akademik çalışmalara yönelik etkinlikler kapsamında gerçekleştirilen Mecelle Okumaları programı, İlahiyat Fakültesi Kıraat ve Musiki Atölyesi’nde yapıldı.
“Mecelle Okumaları Akit Nazariyesine Giriş: Temel Kavramlar-1” başlıklı programda AKÜ İlahiyat Fakültesi Araştırma Görevlisi Dr. Muhammet Selman Tüfekçioğlu konuşmacı olarak yer aldı. Tüfekçioğlu, katılımcılara Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye’nin tarihsel arka planı ve İslam hukukunda akitlerin oluşumuna ilişkin temel bilgiler aktardı.
Mecelle’nin Hazırlanma Amacı Anlatıldı
Programda Mecelle’nin ortaya çıkış süreci ve hukuki temelleri üzerinde duruldu. Osmanlı Devleti’nde ticari faaliyetlerin gelişmesiyle birlikte hukuki düzenlemelere duyulan ihtiyacın arttığını belirten Tüfekçioğlu, Mecelle’nin Hanefi fıkhının muamelata ilişkin hükümlerini sistematik ve uygulanabilir bir kanun metni hâline getirme amacı taşıdığını ifade etti.
Mecelle’nin Batı kanunlarının doğrudan tercümesiyle hazırlanmadığını vurgulayan Tüfekçioğlu, eserin Hanefi fıkhının temel kaynaklarından yararlanılarak oluşturulduğunu kaydetti.
Mecelle’nin hükümleri maddeler hâlinde düzenleyen önemli bir kanunlaştırma çalışması olduğunu belirten Tüfekçioğlu, eserin dönemin hukuki ihtiyaçlarına cevap verme işlevine dikkat çekti.
İslam Hukukunda İcap, Kabul ve Akit Kavramları
Etkinlikte Mecelle’nin 101-104. maddelerinde yer alan icap, kabul, akit ve in‘ikad kavramları da ayrıntılı biçimde ele alındı.
Tüfekçioğlu, İslam hukukunda akdin oluşumunda tarafların irade beyanlarının önem taşıdığını belirterek icap ve kabulün hukuken geçerli şekilde birleşmesinin taraflar arasında hukuki bağ kurulmasının temelini oluşturduğunu anlattı.
Akit ile in‘ikad kavramlarının birbiriyle ilişkili olmakla birlikte farklı anlamlar taşıdığını ifade eden Tüfekçioğlu, in‘ikadın akdin hukuken meydana gelmesini ifade ettiğini belirtti. Akdin doğurduğu hukuki sonuçların ise satım, kira, kefalet, vekâlet ve şirket gibi sözleşme türlerine göre değişebildiğini aktardı.
Satım Akdinin Hukuki Şartları Değerlendirildi
Programın devamında Mecelle’nin 105. maddesinde yer alan bey‘, yani satım akdinin tanımı üzerinde duruldu. Satımın “malı mal ile mübadele etmek” şeklinde tanımlandığını aktaran Tüfekçioğlu, bu sözleşmenin hukuki niteliğini ve geçerlilik koşullarını açıkladı.
İslam hukukunda satım akdinin in‘ikad, nefâz, sıhhat ve lüzum şartları çerçevesinde değerlendirildiğini belirten Tüfekçioğlu, bu kavramların akdin kurulması, hukuki sonuç doğurması, geçerliliği ve taraflar açısından bağlayıcılığıyla ilgili olduğunu ifade etti.
Mecelle’nin 106. maddesi kapsamında akdin kuruluş şartlarına da değinen Tüfekçioğlu; tarafların hukuki ehliyeti, icap ve kabulün uyumu, satım konusu malın mevcut ve teslim edilebilir olması ve tarafların rızası gibi hususları anlattı.
Genel ve özel sıhhat şartlarının yanı sıra faizden kaçınma ilkesi ve farklı satış türlerine özgü koşulların da hukuki değerlendirmelerde önem taşıdığı belirtildi.
Program Soru-Cevap Bölümüyle Sona Erdi
İslam hukukunda sözleşmelerin temel ilkelerinin ele alındığı Mecelle Okumaları programı, katılımcıların sorularının yanıtlandığı bölümün ardından sona erdi.
Etkinliğin, öğrencilerin ve katılımcıların Mecelle’nin hukuki yapısını, akit teorisini ve İslam iktisadının temel kavramlarını daha yakından tanımalarına katkı sağlaması hedeflendi.
