Akaryakıtta "Eşel Mobil" Dönemi Başladı: Zammın Yüzde 75'ini Devlet Karşılayacak

Orta Doğu'da patlak veren krizler ve brent petrol fiyatlarındaki ani yükseliş sonrası akaryakıta gelmesi beklenen tarihi zam dalgasına Ankara'dan acil kalkan geldi. Gece yarısı Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre; geçici 'Eşel Mobil' sistemi devreye alındı. Akaryakıt fiyatlarındaki artışın yüzde 75'i devletin alacağı ÖTV'den düşülerek karşılanacak.

ABD, İsrail ve İran hattında yaşanan gerilimlerin küresel piyasaları sarsması ve brent petrol fiyatlarını fırlatmasının ardından, Türkiye ekonomisinde oluşabilecek enflasyon şokuna karşı en kritik müdahale 5 Mart itibarıyla resmen devreye sokuldu. Milyonlarca araç sahibinin korkuyla beklediği "Motorine 12.45 TL, benzine 3.68 TL zam geliyor" haberlerinin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı düğmeye bastı. Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yeni sistemle, akaryakıta yansıyacak devasa zamların büyük bir kısmı Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) karşılanacak.

Eşel Mobil (Kademeli Vergi) Sistemi Nasıl İşleyecek?

Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkililerinden alınan bilgilere göre, jeopolitik risklerin vatandaşın bütçesini ve genel fiyatlar seviyesini (enflasyonu) sarsmasını engellemek amacıyla geçici olarak Eşel Mobil sistemine dönüldü. Sistemin temel işleyiş detayları şu şekilde:

• Milat 2 Mart: Sistem, savaşın küresel piyasaları vurduğu 2 Mart tarihini baz fiyat olarak alacak.

• Yüzde 75 Devlet Desteği: Bu tarihten itibaren uluslararası piyasalarda petrol fiyatları artarsa, ortaya çıkan zam tutarının yüzde 75'ine kadar olan kısmı devletin o üründen aldığı ÖTV'den düşülecek ve pompaya yansıtılmayacak.

• Tavan İndirim Limitleri: Devletin kendi vergisinden yapacağı fedakarlığın üst sınırları da netleşti. ÖTV indirimi; benzinde litre başına 14,8277 TL, motorinde litre başına 13,9006 TL, LPG'de ise kilogram başına 11,3830 TL'ye kadar yapılabilecek.

Pompaya Nasıl Yansıyacak? 10 Liralık Zammın 7.5 Lirası Devletten!

Sistemin vatandaşa doğrudan yansıması oldukça net bir formüle dayanıyor. Örneğin; uluslararası maliyetler nedeniyle akaryakıta 10 TL'lik bir zam gelmesi halinde, bu tutarın sadece 2,5 TL'si pompa fiyatına yansıyacak. Geri kalan 7,5 TL'lik kısım ise devletin alacağı ÖTV ve buna bağlı KDV'den feragat edilmesiyle silinecek.

Bu karar sayesinde, bu gece yarısı pompaya yansıması beklenen Cumhuriyet tarihinin en büyük zammı olan 12.45 TL'lik motorin zammı büyük ölçüde eritilmiş oldu. Aksi takdirde motorinin litresi bir gecede 75 Lira bandına dayanacak ve tüm sektörlerde maliyet patlaması yaşanacaktı.

Prof. Dr. Oğuz Demir'den "Eşel Mobil" Örneği

Ünlü ekonomist Prof. Dr. Oğuz Demir, sosyal medya hesabı üzerinden sistemin nasıl çalıştığını takipçilerine şu sözlerle özetledi:

"Ne demek eşel mobil? 60 TL olan fiyata, petrol fiyatındaki artış nedeniyle 10 TL zam gelecek ve 70 TL olacakken, pompa fiyatı 62,5 TL olacak. Devlet 7,5 TL ÖTV'den vazgeçecek. Bir 10 TL daha gelecek olursa, 65 TL olacak. 14,82 TL olan ÖTV sıfırlanacak. Ola ki bir 10 TL daha fiyat artışı olursa o direkt zam olarak yansıyacak ve fiyat 75 TL olacak! Sonrasında da bu şekilde direkt yansıtmaya devam edecek. Umarım buraları görmeyeceğiz."

• Etiketler (Tags): akaryakıt zammı, eşel mobil sistemi, benzin fiyatları, motorin zammı iptal, ÖTV indirimi, resmi gazete akaryakıt kararı, Oğuz Demir eşel mobil