Türkiye’de Bir İlk: Otizm Projesi Hayata geçiyor
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) Rektörü Prof. Dr. Adem Aslan, Gün FM’de Gazeteci İsmail Akar’ın konuğu oldu.
Rektör Aslan otizm konusunda AFSÜ’ye ait bir proje olduğunu ve bu projenin paydaşlarının Aile Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı olduğunu açıkladı.
1300 OTİZM HASTAMIZ VAR
İçinde bulunduğumuz Nisan ayının Otizm Ayı olduğunu kaydeden Aslan, “İlimizde yaklaşık 1300 otizm hastası bulunuyor. Dünya genelinde bu hastalıkla farkındalık oluşturmak adına 2008 yılından beri Nisan ayı Otizm Farkındalık Ayı ilan edildi. Üniversitemizin öncülüğünde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının ortaklığında yürüttüğümüz bir projemiz var. Şu an projemizin hazırlık aşamasındayız. Bu hastalığın iyi anlaşılması gerekiyor. Bu hastalık herkeste farklı özelliklerle seyrediyor. Bireye özel yaklaşım gerektiren bir hastalık. Otizm hastaları krize girdiklerinde hastaya ve aileye yardım edecek bir sistem kurulması gerekiyor. Özelikle ergen ve yetişkin hastaların kontrol edilmeleri zor. Biz Aile Destek Sistemi (ADES) dediğimiz bir yazılımı telefonlarına yükleyecekler ve düğmeye basınca 112’ye mesajları düşecek. Bizler proje kapsamında 112 personelini eğiteceğiz. Bunlar sıradan personel değiller. Bizim otizmle ilgili eğitimiz polis veya Jandarma personelleri sağlık personelleri ile otizmli hastaya birlikte gidecekler. Ambulans siren çalmayacak. Sessizce hastaya ulaşacaklar. Bu hastalarımız ambulansla alıp kampüs içinde otizmli hastalara ait polikliniğimize ulaştıracaklar” diye konuştu.
AFSÜ Hastanesi Acilde otizmle ilgili birim bulunduğunu kaydeden Aslan, “İlk müdahale yapıldıktan sonra bu hasta yatırılıyor. Derin bir değerlendirmeden geçiriyoruz. Krizin nedenini araştırıyoruz. Buna yönelik bir tedavi programı hazırlıyoruz. Şu an pilot olarak iki hasta yatırıldı ve taburcu edildi. Şu an neden bulunduğu için krize girmiyorlar. Biz 1300 hastayı bir düzen dahilinde tek tek çağırıp detaylı muayene edeceğiz. Hafif, orta veya ağır olan hastalara çözüm önerileri sunacağız. Hafif olanlar eğitilebilir hastalar. Amacımız bu hastaları topluma kazandırmaktır” diye konuştu.
PROJE YIL BİTMEDEN HAYATA GEÇECEK
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın başkanlığında bir toplantı yapıldığını söyleyen Rektör Aslan, “Sağlık Bakanlığımız 112 açısından, İçişleri Bakanlığımız ise Jandarma ve Emniyet açısından proje ortağımız. ADES dediğimiz yazılım bitmek üzere. Otizm Federasyonu ile ortak çalışıyoruz. Bu proje bizleri ziyaretleri ile başladı. Ben Rektörlüğe atanmadan iki ay önce bu proje ile ilgili çalışmaya başladım. Yapmak istediğimiz projenin işe yaradığını pilot hastalarında gördük. Projemizi bu yıl bitmeden uygulamaya geçirmeyi
planlıyoruz. Protokollerin sonunda bakanlıklarımızın bize bildirdikleri personelleri eğiteceğiz. Hastalara nasıl yaklaşacaklarını öğrenecekler. Krizde olmayan bir hastaya yanlış yaklaşık krize girmesine neden olabilir. Bu nedenle dikkatli olmak lazım” dedi.
Projenin amaçlarından biri otizmli hastaların ailelerine destek olmak olarak açıklayan Aslan, “Ayrıca hastaların normal bir birey olarak yaşamalarını ve krize girdiklerinde ailelere destek sağlamaktır. Aileleri de eğiteceğiz. Farkındalık oluşturarak bu hastaları topluma kazandıracağız. Bu hastalar için kullandığı ilaçlar, vitamin eksikliği, beslenme ve çevresel faktörler çok önemli. Birinin fazla yada eksik olması otizmli bireylerde tepki farklı oluyor. Vitamin eksiklikleri krize neden olabilir. Bu eksiklik tespit edilir ve düzeltilirse hastamız normal hayatına dönecektir. Bu projemizin dünyada benzeri yok. Ülkemizde yaklaşık bir buçuk milyon hastamız var. Sayı giderek artıyor. Otizmlerle ilgili AFSÜ’de bir Araştırma Merkezi kuruyoruz. Bu merkez otizmi detaylı araştıracak. Şu an hastalıkla ilgili aşağı yukarı bir tespitimiz var. Ancak kanıtlanması gerekiyor. Bunu da sonuçlandığında açıklayacağız” diye konuştu.
AFSÜ Hastanesi’nde sorunları çözmek için ellerinden geleni yaptıklarını kaydeden Aslan, “230 personelimize kadro verildi. Bunların 70’i temizlik personeli ve göreve başladılar. İŞKUR’dan temizlik personeli anlamında destek aldık. Şu an yüzde 80-90 oranında temizlik sorunu halloldu” dedi.
1 MİLYON 500 BİN HASTAYA HİZMET VERİYORUZ
“Hastanemiz bölgeye hizmet veriyor” diyen Aslan, “Yaklaşık 1,5 milyon nüfusa hizmet veriyor. Çevre illerden çok gelen hasta var. Özellikle Hematoloji-Onkoloji Hastanemize bölgeden çok hasta geliyor. Hasta ve yakınlarımızla birlikte günlük yaklaşık 15 bin kişi hastanemize girip çıkıyor. Fizik Tedavi Hastanemizde yoğunluk yaşanıyor. Buraya talep fazla. Türkiye’nin her yerinden hasta geliyor. Buraya merkezden gelen hastalarımız için yataksız hizmet verdiğimiz bölümümüz var. Bazılarını biz taşıyoruz. Termal suyla tedavide güzel sonuçlar alıyoruz. MS, Parkinson ve felç geçirmiş hastalarımız için önemli tedaviler yapılıyor ve sonuçları çok iyi. Talebi karşılamakta zorlanıyoruz. Bunun için kapasitenin arttırılması lazım. Yeni hastane yapıyoruz. Kaba inşaatımız bitti. Hastane karşımızdaki arazi Sağlık Endüstri Bölgesi ilan edildi. Buraya da ayrı bir hastane yapılacak. Bu bir ilk ve pilot olarak ilimizde uygulanacak. Bu yaptığımız çalışmalar hem ilçelerimize hem de diğer illere örnek olacak” dedi.