AFYONKARAHİSAR'DAR YETİŞEN

TANINMIŞ ŞAHSİYETLER

            Afyonkarahisar, Evliya Çelebi'nin deyişiyle uzun süre "Anadolu'nun kültür merkezlerinden birisi" olmuş, yüzyıllar boyunca pek çok şair, yazar, hattat, musıkîşinas, âşık vb. yetiştirmiştir.

            Ebherî Baba (13 yy), Abdurrahim Mısrî, Muslihiddin Mustafa Şemseddin (Ahterî)(ölm.1561) gibi ilim ve irfan adamları; hattat olarak Şemseddin Ahmet Karahisarî (1468-1556), Hasan Çelebi (ölm.1594); tezhip, minyatür ve hat sanatında Ömer Fevzi Atabek başlıca şahsiyetler arasındadır.

            Afyonkarahisar, Konya'dan sonra, Mevlevîliğin önemli bir merkezi olmuştur. Mevlevîliğin yayılmasında ve Afyonkarahisar'ın kültür merkezlerinden biri haline gelmesinde Semâî Mehmed Dede (Sultan Dîvanî)'nin ve Mevlevî Dergâhı'nın büyük rolü vardır. Mevlevî Dergâhı etrafında mutasavvıf şairler, yazarlar, musıkîşinaslar yetişmiştir. Sultan Dîvanî başta olmak üzere, Mevlevî Dergâhı'ndan feyz alan şair ve yazarlar arasında, Âbâ Pûşî Veli, Abdurrahim Mısrî, Mevlâna Kâsım, Mû'inî Mustafa, Fânî, Ahterî, Muhyî, İbrahim, Güneş Han, Yakîn, Tâbî, Mahfî (Şeyh Ramazan, Şuhutlu Beyâni, Re'yi Çelebi, Yahya Çelebi, Şeyh Safâyî, Mehmed Fevzî, Mehmed Fehmî, Ali Feyzî Karahisarî, Osman Râşid, Keskinoğlu Hasan Ekmel, Şeyh H.Hüseyin Efendi, Felâhî Hoca,Hüseyin Feyzi Bayık, Eğret İmamzâde Osman Şevki vb. gibi pek çok şahsiyet sayılabilir.

            Yurdumuzun pek çok köşesinde icra edilen âşıklık geleneği, Afyonkarahisar'da da yaşatılmaktadır. "Harâbî" ve "Türâbî", bilinen en eski âşıklarımızdır. Yine, 1802-1866 yıllarında yaşayan Salih Dehşetî, son derece değerli bir halk şairidir. Tasavvufî yönü de bulunan bu halk şairimizin "Elfiyye"si meşhurdur.

            20.yüzyılın başlarında yaşayan ve daha çok destan türü şiirleri, koşmalarıyla tanınan Çizmecioğlu Vehbi (1877-1936) ile, ömürünün en verimli yılları Afyon'da geçmiş olan Adanalı Ziya da halk şiiri tarzındaki şiirleriyle dikkati çekerler.

            Afyonkarahisarlı günümüz âşıkları arasında, "Mustafa Avşar, Gazi Aksoy, Şemsettin Kubat (Yoksul Derviş), Fakı Eder, Ahmet Özbakar (Naneci Ahmet), Rıza Özcan, İsmail Özalp, Dinarlı Ali Taş, Şuayp Taşarcan, Münevver Tolun (Aslı Bacı), Halil Ulusoy, Âşık Yaşar, Süleyman Uysal ve Mehmet Zengin" sayılabilirler.

            Cumhuriyet döneminde yetişen şairler arasında en tanınmış; Osman Attilâ (1992-1978)'dır. Duygu ve düşüncelerini mizahî bir tarzda şiirleştiren Osman Çizmeciler (1916-1987) ile Zihni Çerçel (1904-1978), lirik şiirleriyle dikkati çeken S.Sırrı Üçer (1911-1983), gazetecilik yönüyle de tanınan Ali Türk Keskin (1913-1991) bu dönemde yaşamış şairlerdendir. "Faruk Şükrü Yersel, Muharrem Gündüz, A.Mahir Türkkan, Enver Yurteri, Muzaffer Görktan, Nâzım Erdem, Reşit Keskin, M.Kemal Şenocak, Ziya Nebioğlu, M.Müştak Erenus, Mustafa Akalın, Mustafa Turna, Nedret Gürcan, Fatma Süzme, Recep Yaşayacak, Cemalettin Ünlü, M.Saffet Devrim, Abdil Çakırer, Yalçın Ergüç, Yılmaz Çınar, A.Naci Doğruöz, Mehmet Ünver, Ömer Kalafat, Şaban Korkmaz" vb. yakın dönemde yaşamış ve yaşamakta olan şairlerdir.

            Afyonkarahisar'da yetişen şahsiyetlerimiz arasında, musıkîşinaslarımızın son halkası olan Nazım Bursalıoğlu'nu, hikâye ve roman yazarı Halikarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı) (1886-1973)'nı, yönetmen olarak pek çok önemli film ve diziye imza atmış olan Yücek Çakmaklı (1937)'yı kaydetmek gerekir.

            Ayrıca, Afyonkarahisar'lı olan Ahmet Cevat Paşa (1851-1900), ilimizin kültür ikliminde yetişen Ali Çetinkaya (1878-1949) ve aşağıda biyografisi verilen 10.Cumhurbaşkanımız Sayın Ahmet Necdet SEZER, devlet adamlarımız arasında müstesna bir kıymeti haizdirler.

            Ahmet Necdet SEZER (10.Cumhurbaşkanı)          :

            13.09.1941 tarihinde Afyon'da doğdu. 1958 yılında Afyon Lisesinden, 1962'de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Aynı yıl "Ankara Hâkim adayı" olarak göreve başladı. Askerliğini Kara Harp Okulu'nda "Yedek Subay" olarak yaptı. Sırasıyla; Dicle, Yerköy Hâkimlikleri ve Yargıtay Tetkik Hâkimliği görevlerinde bulundu. Medenî Hukuk alanında 1977-1978'de Ankara Hukuk Fakültesi'nde "Yüksek Lisans (master)" öğrenimini yaptı. 07.03.1983 tarihinde Yargıtay üyeliğine seçildi. Yargıtay 2.Hukuk Dairesi üyesi iken Yargıtay Genel Kurulu'nca belirlenen üç aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından 27.09.1988 tarihinde Anayasa Mahkemesi asil üyeliğine atandı. 6 Ocak 1998'de Anayasa Mahkemesi Başkanı seçildi. Evli ve üç çocuk babasıdır.

3.tur Meclis oylaması sonucunda 5 Mayıs 2000 Cuma günü Türkiye'nin 10.Cumhurbaşkanı seçildi.